ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުނު ތާރީޚް: 12 މާރޗް 2013 | އިސްލާހުތަކުގެ އަދަދު: 4 (ޤާނޫނަށް 4 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނާ ހަމައަށް އަދާހަމަކޮށްފައި) | 4 ވަނަ އިޞްލާޙަށް އަަމަލުކުރަން ފެށި ތާރީޚް: 17 ނޮވެމްބަރު 2024

J_I_2013_4_islaahuthakaaeku furihamakurevifa

J_I_2013_4_islaahuhthah vakin faahagakurevifa

ބާބުތައް

އެއްވަނަ ބާބު: އިބްތިދާއީ މާއްދާތައް

ތަޢާރުފާއި ނަން: 1.(ހ) މިއީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމާއި، ރަޖިސްޓަރީކުރުމާއި، ހިންގުމާއި، ޕާޓީގެ މެންބަރުކަމާއި، ޕާޓީގެ ނަމުގައި އިންތިޚާބުތަކަށް ކުރިމަތިލުމާއި، ޕާޓީއަށް މުދަލާއި ފައިސާ ހޯދުމާއި، ޕާޓީގެ މުދަލާއި ފައިސާ ބެލެހެއްޓުމާއި، މުދަލާއި ފައިސާއިން މުޢާމަލާތުކުރުމާއި، ޕާޓީ އުވާލުމާ، މިކަންކަމުގެ އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުމާއި، ޕާޓީތަކުން ތަބާވާންޖެހޭ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނެވެ. (ށ)މި ޤާނޫނަށް ކިޔާނީ "ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު" އެވެ.

މާއްދާ 1. ތަޢާރުފާއި ނަން

ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ތަޢާރުފު: 2.(ހ) ސިޔާސީ ޕާޓީއަކީ، ރައްޔިތުންގެ ބަޔަކު، ރަޖިސްޓަރީވެފައިވާ ވަކި އައިޑެންޓިޓީއެއް އޮތް ބައެއްގެ ގޮތުގައި، އެބައިމީހުންގެ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރާއި މިނިވަންކަމުގައި، ސުލްޙަވެރިކަމާއެކު، ދީމުޤްރާތީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، ސިޔާސީ މައިދާނުގަޔާއި ސިޔާސީކަންކަމުގައި ޙަރަކާތްތެރިވެ، ބައިވެރިވެއުޅުމަށާއި، ރައްޔިތުންގެ ވޯޓުން މީހަކު އިންތިޚާބުކުރުމަށް ޤާނޫނުއަސާސީގައި ނުވަތަ ޤާނޫނުގައި ބުނެފައިވާ އިންތިޚާބުތަކަށް، ޕާޓީގެ ނަމުގައި ކެންޑިޑޭޓުން ކުރިމަތި ލެއްވުމަށާއި، އެ ކެންޑިޑޭޓުންނަށް ތާއީދު ހޯދުމަށާއި، އެ ކެންޑިޑޭޓުން ހޮވުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށް، މި ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އުފައްދައި، ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން މި ޤާނޫނާއި ރާއްޖޭގެ އެހެން ޤާނޫނުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ހިންގާ ޖަމާޢަތެކެވެ. (ށ) ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ނަމުގައި ހިންގޭ ޙަރަކާތްތަކަކީ، އެ ޕާޓީ އެއްގެ ޢަމަލުކަމުގައި ޤާނޫނު ޤަބޫލުކުރާނެއެވެ. އަދި، ޤާނޫނުގެ ދާއިރާގެ ތެރޭގައި، ޤާނޫނުގެ ހަމަތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ހިންގާ ޢަމަލަކީ، އެ ޕާޓީގެ ނަމުގައި ހިންގާ ޤާނޫނުގެ ނަޒަރުގައި ޞައްޙަ ޢަމަލުކަމުގައި ޤާނޫނު ޤަބޫލުކުރާނެއެވެ.

މާއްދާ 2. ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ތަޢާރުފު

ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ބޭނުން: 3.(ހ) ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުފައްދަނީ، އަންނަނިވި ކަންކަން ޙާސިލުކުރުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ. (1) ވެރިކަމުގެ ނިޒާމުގެ ތެރެއަށް ރައްޔިތުންގެ ބޭނުންތަކާއި ޝުޢޫރުތައް ވާޞިލުކުރެވޭނެ ގޮތް ހެދުން؛ (2) ރައްޔިތުންގެ ޚިޔާލާއި ފިކުރު މިނިވަންކަމާއެކު ބައްޓަންކުރުމަށް ޖާގަ ދިނުން؛ (3) ތަފާތު ވިސްނުންތަކަށް ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ޖާގަ ދިނުން؛ (4)ޚިޔާލު ތަފާތުވުމާއެކުވެސް އެކީ އެއް ބައެއްގެ ގޮތުގައި ދިވެހި ޤައުމު ދެމިއޮތުމަށް ބާރުއެޅުން؛ (5) ޤައުމުގެ ސިޔާސީ ޙަޔާތުގައި ވީހާވެސް ގިނަ ބަޔަކު ބައިވެރިވުމަށް ފުރުޞަތު ދިނުން؛ (6) ދައުލަތުގެ އެކިއެކި ކަންކަން ހިންގާނެ މީހުންނަށް ތަމްރީނާއި ތަޖުރިބާ ހޯދައިދިނުން؛ (7) ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބާއްވާ އިންތިޚާބުތަކުގައި ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ނަމުގައި ވާދަކުރެވޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖެއްސުން؛ އަދި (8) މި އަކުރުގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުން (7) ވަނަ ނަންބަރުގެ ނިޔަލަށް ބަޔާންކުރެވިގެންވާ ކަންކަމުގައި ރައްޔިތުންނާއި ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތައް ގުޅުވައިދިނުން. (ށ) ކޮންމެ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ވެސް މަޤްޞަދުތައް، އެ ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައެޅި ބަޔާންވެފައި އޮންނަންވާނެއެވެ

މާއްދާ 3. ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ބޭނުން

ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޤާނޫނީ ޙައިޘިއްޔަތު: 4. މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީވުމުން، އެ ޕާޓީއަކީ، ޕާޓީ ރަޖިސްޓަރީވެފައިވާ ނަމުގައި، ޕާޓީގެ ފަރާތުން އިންތިޚާބުތަކަށް ކެންޑިޑޭޓުން ކުރިމަތިލެއްވުމާއި، އެ ކެންޑިޑޭޓުންނަށް ތާއީދު ހޯދުމާއި، އެ ކެންޑިޑޭޓުން ހޮވުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމާއި، މި ޤާނޫނާއި ރާއްޖޭގެ އެހެން ޤާނޫނުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގައިވާ ކަންތައްތައް ހިންގުމާއި، އަމިއްލަ ނަމުގައި ދަޢުވާކުރުމާއި، ދަޢުވާލިބިގަތުމާއި، ޕާޓީއަށް ފައިސާއާއި އުފުލޭމުދަލާއި ނުއުފުލޭ މުދާ، ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ ގޮތުގެމަތިން ހޯދުމާއި ލިބިގަތުމާއި، ޕާޓީގެ ފައިސާއާއި މުދަލުން ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ ގޮތުގެމަތިން މުޢާމަލާތު ކުރުމާއި، މިކަންކަމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ ވަކި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞެކެވެ.

މާއްދާ 4. ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޤާނޫނީ ޙައިޘިއްޔަތު

ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޙައްޤުތަކާއި އިމްތިޔާޒުތައް: 5. އަންނަނިވި ޙައްޤުތަކާއި އިމްތިޔާޒުތައް ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ހ) މިނިވަންކަމާއި ރައްކާތެރިކަމާއެކު ސިޔާސީ ޙަރަކާތް ހިންގައި އެފަދަ ޙަރަކާތުގައި ބައިވެރިވުން. (ށ) ރާއްޖޭގައި ހިންގާ އެހެން ސިޔާސީ ޕާޓީތަކާ މުޢާމަލާތުކޮށް ގުޅުން ބަދަހިކުރުން. (ނ) އެއްވެއުޅުމާއި ޚިޔާލުފާޅުކުރުން. (ރ) ނޫސް މަޖައްލާ ޝާއިޢުކުރުމާއި، މަޢުލޫމާތާއި ޚަބަރު ފެތުރުމުގެ މިނޫންވެސް ވަސީލަތްތައް ހިންގުން. (ބ) އިންތިޚާބުތަކުގައި ކެންޑިޑޭޓުން ބައިވެރިކުރުވުން. (ޅ) ޕާޓީގެ ނަމުގައި ނުވަތަ ޕާޓީއަށްޓަކައި އާމްދަނީ ހޯދޭނެ މަސައްކަތްކުރުން. (ކ) ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަމާޢަތްތަކާއެކު މުޢާމަލާތްކޮށް، ގުޅުން ބަދަހިކުރުން.

މާއްދާ 5. ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޙައްޤުތަކާއި އިމްތިޔާޒުތައް

ސިޔާސީ ޕާޓީގެ މަސްއޫލިއްޔަތު: 6. ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިންގާ ކޮންމެ ސިޔާސީ ޕާޓީއަކުންވެސް އަންނަނިވި މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އުފުލަންވާނެއެވެ. (ހ) ދީމުޤްރާތީ ހަމަތަކުގެ މަތިން ޕާޓީ ހިންގުން. (ށ) ޕާޓީގެ އެންމެހައި ކަންކަން ފާޅުކަން ބޮޑުކޮށް ދެފުށް ފެންނަ ގޮތަށް ބެހެއްޓުން. (ނ) ޕާޓީގެ ކަންކަން މީޑިއާ އެހެން ވަސީލަތްތައް މެދުވެރިކޮށް ރައްޔިތުންނަށް ހާމަކުރަމުން ގެންދިއުން. (ރ) ޕާޓީގެ ފައިސާއާއި މުދާ އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް ކަނޑައަޅާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ބެލެހެއްޓުން. (ބ) ޕާޓީން ހިންގާ ނުވަތަ ކުރާ މުޢާމަލާތްތައް ލިޔުމަށް ތިރިކޮށް، އެ ލިޔެކިޔުން ރައްކާތެރިކަމާއެކު ބެލެހެއްޓުން. (ޅ) ކޮމިޝަނަށް ފޮނުވަންޖެހޭ މަޢުލޫމާތާއި ރިޕޯޓުތައް ގަވާއިދުން ފޮނުވުން. (ކ) ޕާޓީގެ އަހަރީ ރިޕޯޓު ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ނަމޫނާއާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ގަވާއިދުން ފޮނުވުން.

މާއްދާ 6. ސިޔާސީ ޕާޓީގެ މަސްއޫލިއްޔަތު

ސިޔާސީ ޕާޓީއަކުން ކޮށްގެން ނުވާނެ ކަންތައްތައް: 7. (ހ) އަންނަނިވި ކަންކަން ސިޔާސީ ޕާޓީއަކުން ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. (1) އިސްލާމްދީނުގެ އަޞްލަކާ ޚިލާފު ޢަމަލެއް ހިންގުން. (2) ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޤާނޫނާ ޚިލާފު ޢަމަލެއް ހިންގުން. (3) ޓެރަރިޒަމަށް ވާގިދޭ ޢަމަލެއް ހިންގުން. (4) ހަރުކަށި ޢަމަލު ހިންގުމަށް ގޮވާލުމާއި އެކަމަށް ހިތްވަރު ދިނުން. (5) ބިރުވެރިކަން އުފެއްދުން. (6) ހަތިޔާރު ގެންގުޅުމާއި ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް އެފަދަ ކަމެއް ކުރާ ޖަމާޢަތަކާ ގުޅުން ހިންގުން. (7) ވަކި ރަށަކަށް ނުވަތަ ވަކި އަތޮޅަކަށް ނުވަތަ ވަކި ސަރަޙައްދަކަށް އެކަނި އަމާޒުކޮށްގެން ޕާޓީ ހިންގުން. (8) ޤައުމީ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެދާނެ ކަމެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ފަދަ ޖާސޫސީ ޙަރަކާތް ހިންގުން. (9) ޤާނޫނުއަސާސީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އިންތިޚާބެއްގައި ވާދަކުރުމަށް ކެމްޕޭންކުރުމަށްޓަކައި ބިދޭސީ ސަރުކާރަކުން ނުވަތަ ބިދޭސީ ޖަމާޢަތަކުން ނުވަތަ ބިދޭސީ ފަރުދެއްގެ އަތުން ފައިސާ ހޯދުން. (10) ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދާ ޚިލާފުވުން. (11) އިންތިޚާބުތަކުގެ ޤާނޫނުތަކާ ޚިލާފު ކަންކަން ކުރުން. (ށ) ޕާޓީއަކުން ކޮށްގެން ނުވާނެކަމަށް މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަމެއް، ޕާޓީގެ މަޤާމަކަށް އިންތިޚާބުކޮށްފައިވާ ނުވަތަ ޢައްޔަންކޮށްފައިވާ މީހަކުވެސް، ރާއްޖޭގައި ބޭއްވޭ އިންތިޚާބަކަށް ޕާޓީގެ ނަމުގައި ކުރިމަތިލާފައިވާ މީހަކުވެސް އަދި ޕާޓީގެ ނަމުގައި އެ އިންތިޚާބެއް ކާމިޔާބުކޮށްފައިވާ މީހަކުވެސް ކޮށްގެންނުވާނެއެވެ.

މާއްދާ 7. ސިޔާސީ ޕާޓީއަކުން ކޮށްގެން ނުވާނެ ކަންތައްތައް

ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމާއި ހިންގުން: 8. (ހ) ދިވެހިރާއްޖޭގައި ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުފައްދައި، ހިންގަންވާނީ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކޮށް، މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ. (ށ) މި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދަށްޓަކައި މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާއިރު ކޮމިޝަންގައި ރަޖިސްޓަރީކުރެވިފައިވާ ޕާޓީތަކުގެ ތެރެއިން 3,000 (ތިންހާސް) މެންބަރުން ހަމަވާ ޕާޓީތަކަކީ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކުރެވިފައިވާ ޕާޓީތަކެއް ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކުރެވިފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭ ޕާޓީތަކުގެ ތެރެއިން މި ޤާނޫނުގައިވާ އެހެން ޝަރުޠުތައް ހަމަނުވާ ޕާޓީތަކަށް އެ ޝަރުޠުތައް ހަމަކުރުމަށް 3 (ތިނެއް) މަސް ދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ދެވޭނެއެވެ. (ރ) މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާއިރު ކޮމިޝަންގައި ރަޖިސްޓަރީކުރެވިފައިވާ ޕާޓީތަކުގެ ތެރެއިން 3,000 (ތިންހާސް) މެންބަރުން ހަމަނުވާ ޕާޓީތަކަށް 3,000 (ތިންހާސް) މެންބަރުން ހަމަކުރުމަށް 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ދެވޭނެއެވެ.

މާއްދާ 8. ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމާއި ހިންގުން

ސިޔާސީ ޕާޓީގެ މެންބަރުން: 9.(ހ) ޢުމުރުން 18 (އަށާރަ) އަހަރު ވެފައިވާ ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތަކަށްމެ، ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގައި ބައިވެރިވެ، ބައިވެރިވާ ޕާޓީއެއްގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މެންބަރަކަށް ވުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. (ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި އެހެން އޮތްކަމުގައިވީނަމަވެސް، ދައުލަތުގެ ވަކި މަޤާމަކަށް ޢައްޔަނުކުރެވޭ މީހަކީ، ނުވަތަ ކުރިމަތިލާ މީހަކީ، ނުވަތަ އެފަދަ މަޤާމެއްގައި ހުރި މީހަކީ، ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކަށް ނުވެވޭނެ މީހެއްކަމަށް ޤާނޫނުއަސާސީގައި ނުވަތަ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ޙާލަތުގައި ހުންނަ މީހާއަށް ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކަށް ނުވެވޭނެއެވެ. (ނ) އެއްވެސް މީހަކަށް އެއްފަހަރާ އެއް ސިޔާސީ ޕާޓީއަށް ވުރެ ގިނަ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކަށް ނުހުރެވޭނެއެވެ. (ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކަށް ވެވޭނީ، އެ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކަށް ވުމަށް އެދި އެ ޕާޓީއެއްގެ އަސާސީ ގަވާއިދާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އަދި އެމީހެއްގެ ނަމާއި، އެޑްރެހާއި، އައިޑެންޓިޓީ ކާޑުގެ ނަންބަރާއި، ޢުމުރާއި، އިނގިލީގެ ނިޝާނާއި، ސޮއި އަދި ސޮއިކުރި ތާރީޚު އެނގެން އޮންނަގޮތަށް ހުށަހަޅާފައިވާނަމައެވެ. އަދި އެއާއެކު، އެމީހެއްގެ މުއްދަތު ހަމަނުވާ އައިޑެންޓިޓީ ކާޑުގެ ކޮޕީއެއް ހުށަހަޅާފައިވާނަމައެވެ. (ބ) ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2013 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) އަށް 2 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކަށް ވުމަށް އެދި ހުށަހަޅާފައިވާ ނުވަތަ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކަށް ވެފައިވާ މީހަކާ ގުޅޭގޮތުން، މި މާއްދާގެ (ރ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަޢުލޫމާތުތަކާއި ތަކެތި ހުށަހަޅާފައިނުވާ ފަރާތްތައް، ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2013 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) އަށް 2 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 1 (އެކެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި މި މާއްދާގެ (ރ) އާ އެއްގޮތަށް މަޢުލޫމާތާއި ތަކެތި ހުށަހަޅައި އެކަންކަން ފުރިހަމަކުރަންވާނެއެވެ. އަދި މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެތި ހުށަހަޅާފައިނުވާނަމަ، އެފަދަ މީހެއް އެ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރުކަމުން ވަކިވާނެއެވެ. އަދި ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2013 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) އަށް 2 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމަށްފަހު، މި ޤާނޫނުގެ 34 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ސިޔާސީ ޕާޓީ ހިންގުމަށް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދޭ ފައިސާ ދޫކުރުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރަންވާނީ، މި މާއްދާގެ (ރ) އާއި މި އަކުރާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ދަފްތަރުތަކަށެވެ.

މާއްދާ 9. ސިޔާސީ ޕާޓީގެ މެންބަރުން

<s>ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ޕްރައިމަރީގައި ވާދަކޮށްފައިވާ ކެންޑިޑޭޓަކު އެހެން ހައިސިއްޔަތަކުން އިންތިޚާބުތަކުގައި ވާދަ ނުކުރުން: 10. (ހ) އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އެހެން ގޮތަކަށް އޮތްކަމުގައިވީނަމަވެސް، ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ މެންބަރަކު، ޤާނޫނުއަސާސީން ނުވަތަ ޤާނޫނަކުން ބާރުލިބިގެން ބާއްވާ އެއްވެސް އިންތިޚާބެއްގައި ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޓިކެޓް ހޯދުމަށް އެ ޕާޓީގެ ޕްރައިމަރީގައި ވާދަކޮށްފައިވާ މެންބަރަކު، އެ އިންތިޚާބެއްގައި އެހެން އެއްވެސް ހައިސިއްޔަތަކުން ވާދަކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.</s><s>(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިންތިޚާބެއްގައި ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޓިކެޓް ހޯދުމަށްޓަކައި ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ޕްރައިމަރީގައި ވާދަކޮށްފައިވާ މެންބަރަކު، އެ އިންތިޚާބުގައި އެހެން އެއްވެސް ހައިސިއްޔަތަކުން ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ގޮތުގައި ކުރިމަތިލުމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅައިފިނަމަ، އެ ކޮމިޝަނުން އެ މީހެއްގެ ކެންޑިޑެސީ ބާޠިލު ކުރަންވާނެއެވެ.</s> ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޢަބްދުﷲ ޖާބިރު، ޢަބްދުލްމާނިޢު ޙުސައިން އަދި އަޙްމަދު މުޙައްމަދު ވ. ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓާރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ގަޒިއްޔާއިން މި މާއްދާއަކީ ބާތިލް މާއްދާއެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައި. ޤާނޫނަށް 4 ވަނަ އިސްލާހު ގެނައުމުގެ ގާނޫނުން މި މާއްދާ އުނިކުރެވިފައި.

މާއްދާ 10. ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ޕްރައިމަރީގައި ވާދަކޮށްފައިވާ ކެންޑިޑޭޓަކު އެހެން ހައިސިއްޔަތަކުން އިންތިޚާބުތަކުގައި ވާދަ ނުކުރުން - އުވާލާފައި

ހަމަހަމަ ކަމާއެކު މުޢާމަލާތުކުރުން: 11. (ހ) ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކުން ފޯރުކޮށްދޭ ވަސީލަތަކީ ނުވަތަ ފުރުޞަތަކީ ނުވަތަ ޚިދުމަތަކީ ހަމަހަމަ ކަމާއެކު ހުރިހާ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަކަށް ފޯރުކޮށްދޭ ވަސީލަތެއް ނުވަތަ ފުރުޞަތެއް ނުވަތަ ޚިދުމަތެއް ކަމަށް ވާންވާނެއެވެ. (ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި އެހެން އޮތްކަމުގައިވީނަމަވެސް، ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކުން ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް ފޯރުކޮށްދޭ ވަސީލަތްތަކާއި ފުރުޞަތުތަކާއި ޚިދުމަތްތައް އެ ޕާޓީތަކަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި، އެ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ކާމިޔާބީގެ މައްޗަށް ބަލައި، އެ ކާމިޔާބުގެ ނިސްބަތަށް ބިނާކޮށްގެން، އަދި ދުރާލާ ޢާންމުކޮށްފައިވާ އުސޫލެއް މެދުވެރިކޮށް، ޕާޓީގެ ކާމިޔާބީގެ ނިސްބަތުން ވަސީލަތްތަކާއި ފުރުޞަތުތަކާއި ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހަމަހަމަކަމުގެ އުސޫލަށް އުނިކަން އަންނާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ނ) މި ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެހެންގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާނަމަ، ޕާޓީގެ ކާމިޔާބީ ވަޒަންކުރާނީ، އަންނަނިވި ތިން ނުކުތާއަށް ރިޢާޔަތްކުރުމުން ނުކުންނަ ޖުމްލަ ނަތީޖާގެ މައްޗަށެވެ. (1) އެންމެ ފަހުން ބޭއްވުނު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބުގައި އެ ޕާޓީއަކުން ހޯދި ވޯޓުގެ ޖުމްލަ ޢަދަދު؛ (2) ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި އެ ޕާޓީ ތަމްސީލުކުރާ މެންބަރުންގެ ޢަދަދު؛ އަދި (3) އެ ޕާޓީގެ ދަފްތަރުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ މެންބަރުންގެ ޢަދަދު.

މާއްދާ 11. ހަމަހަމަ ކަމާއެކު މުޢާމަލާތުކުރުން

ދެވަނަ ބާބު: ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުން

ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުން: 12.(ހ) ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުފެއްދުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފަރާތުން އެ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކަށްވުމަށް އެދިފައިވާ، މަދުވެގެން 3,000 (ތިންހާސް) މީހުންގެ ސޮއި ހޯދައި، ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. މިގޮތުން ހުށަހަޅާއިރު، އެ ޕާޓީގެ މެންބަރަކަށްވުމަށް އެދި ސޮއިކުރި މީހުންގެ ނަމާއި، އެޑްރެހާއި، އައިޑެންޓިޓީ ކާޑުގެ ނަންބަރާއި، ޢުމުރާއި، އިނގިލީގެ ނިޝާނާއި، ސޮއިކުރި ތާރީޚު އެނގެން އޮންނަންވާނެއެވެ. އަދި އެއާއެކު އެ މީހުންގެ މުއްދަތު ހަމަނުވާ އައިޑެންޓިޓީ ކާޑުގެ ކޮޕީއެއް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. (ށ) ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކަށްވުމަށް އެދި މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅާ މީހަކީ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އެހެން ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކަށް ވެގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި، އޭނާއަކީ، އެހެން ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކަށްވާނަމަ، އެ ޕާޓީގައި ހުރެ އެހެން ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކަށްވުމަށް އެދި، ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުމާއެކު، އޭނާ ކުރިން ހުރި ޕާޓީގެ މެންބަރުކަމުން ވަކިވާނެއެވެ. އަދި، ކޮމިޝަނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި އޭނާއަކީ، އޭނާ މެންބަރަކަށްވުމަށް އެދި ފަހުން ހުށަހެޅި ޕާޓީގެ މެންބަރަކަށްވުމަށް އެދޭ މީހަކުކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރުންގެ ގޮތުގައި އެ ޕާޓީއަކުން ހުށަހަޅާ ނަންތަކުގެ ޞައްޙަކަން، އެ ނަމެއް ހުށަހެޅޭތާ ގިނަވެގެން 3 (ތިނެއް) މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކޮމިޝަނުން ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ. (ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ޕާޓީއަކުން ހުށަހަޅާފައިވާ ނަންތަކުގެ ޞައްޙަކަން ކޮމިޝަނުން ބަލާއިރު، އެ ޕާޓީއެއްގައި ހިމެނޭ ޞައްޙަ މެންބަރުންގެ ޢަދަދު، 3,000 (ތިންހާސް) މެންބަރުންނަށްވުރެ މަދުވާނަމަ، އެކަން އެ ޕާޓީއަކަށް އަންގައި، އެ ޕާޓީގެ މެންބަރުންގެ ޢަދަދު މި މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ޢަދަދާ ހަމަކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އެ ޕާޓީއަކަށް ކޮމިޝަނުން ދޭންވާނެއެވެ. އެފަދައިން އިތުރު ފުރުޞަތު ދިނުމުގައި، ގިނަވެގެން ދެވޭނީ 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހުގެ ފުރުޞަތެކެވެ. (ބ) ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުފެއްދުމަށް އެދޭ މީހުންގެ ސޮއި ހޯދުމުގައި، ނުވަތަ ސިޔާސީ ޕާޓީއަކަށް މެންބަރުން ވެއްދުމަށް ސޮއި ހޯދުމުގައި، އެއްވެސް ބާރެއް ބޭނުންކުރުމަކީ، ނުވަތަ ބިރެއް ދެއްކުމަކީ، ނުވަތަ އޮޅުވާލައިގެން އެކަން ކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

މާއްދާ 12. ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުން

ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުން: 13.(ހ) މި ޤާނޫނުގެ 11 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުފެއްދުމަށް ބޭނުންވާ ސޮއި ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުމަށްފަހު ލަސްވެގެން 6 (ހައެއް) މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، މި މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބުނެފައިވާ ކަންތައްތަކާ ބެހޭގޮތުންނާއި، އެ ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދާބެހޭ ގޮތުންނާއި، އެ ޕާޓީގެ މައިގަނޑު މެނިފެސްޓޯއާ ބެހޭގޮތުން ނިންމުންތައް ނިންމުމަށް ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވަންވާނެއެވެ. މި ބައްދަލުވުން ބޭއްވުމުގެ 3 (ތިނެއް) ދުވަސް ކުރިން ބައްދަލުވުމުގެ މަޢުލޫމާތު، ކޮމިޝަނަށް ލިޔުމުން އަންގަންވާނެއެވެ. މި ބައްދަލުވުމަށް ކިޔާނީ ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުމެވެ. (ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވާ ބައްދަލުވުމުގައި، މި ޤާނޫނުގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވާ 3,000 (ތިންހާސް) މީހުންގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 300 (ތިންސަތޭކަ) މީހުން ބައިވެރިވާން ވާނެއެވެ. އަދި މި 300 (ތިންސަތޭކަ) މީހުންގެ ނަމާއި، އެޑްރެހާއި، އައިޑެންޓިޓީ ކާޑު ނަންބަރާއި، ފޯނު ނަންބަރާއި ސޮއި އޮތް ލިސްޓެއް ބައްދަލުވުމުގެ ޔައުމިއްޔާގައި ހިމަނަންވާނެއެވެ. (ނ) ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުމުގައި، އަންނަނިވި ކަންކަން ނިންމަންވާނެއެވެ. (1) ޕާޓީގެ ނަން (ދިވެހި ބަހުން ކިޔާ ނަމާއި، އިނގިރޭސި ބަހުން ނަމެއް ކިޔާނަމަ އެ ނަމަކާއި، ރަމްޒީ ނަމެއް ކިޔާނަމަ އެ ނަމެއް).(2) ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދު ފާސްކުރުން. (3) ޕާޓީގެ ދާއިމީ މަޤާމުތަކަށް މީހުން އިންތިޚާބު ކުރެވެންދެން ޕާޓީ ތަމްސީލުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ވަގުތީ ގޮތުން ޙަވާލުކުރާ ފަރާތްތައް ޢައްޔަންކުރުން. (ރ) ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުމުގައި ބައިވެރިވުމަށް އަންނަނިވި ފަރާތްތަކަށް ދަޢުވަތު ދޭންވާނެއެވެ. (1) ކޮމިޝަންގެ ކަމާބެހޭ މުވައްޒަފަކު. (2) ރާއްޖޭގައި ޙަރަކާތްތެރިވާ މީޑިއާގެ ހުރިހާ ފަރާތްތަކަށް.

މާއްދާ 13. ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުން

ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދު: 14. ކޮންމެ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގައިވެސް، މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެކަށައަޅާފައިވާ ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދެއް އޮންނަންވާނެއެވެ. އެ އަސާސީ ގަވާއިދުގައި އަންނަނިވި ކަންކަން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ. (ހ) ދިވެހިބަހާއި އިނގިރޭސި ބަހުން ޕާޓީގެ ނަން. (ށ) ޕާޓީއަށް ރަމްޒީ ގޮތުން ކިޔާ ނަމެއް އޮތްނަމަ އެ ނަމެއް. (ނ) ޕާޓީގެ ނިޝާން ނުވަތަ ލޯގޯ އަދި ދިދަ. (ރ) ޕާޓީގެ ސިއްކަ. (ބ) ޕާޓީގެ ކުލަ ނުވަތަ ކުލަތައް. (ޅ) ޕާޓީގެ މައި އޮފީސް ހުންނާނެ ތަން. (ކ) ޕާޓީގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދުތަކާއި، މައިގަނޑު މަޤްޞަދުން ޙާޞިލުކުރަން ކަނޑައަޅާ ކަންކަން. (އ) ޕާޓީ ރޭވި އިންތިޒާމްކުރެވިފައިވާ ގޮތުގެ ތަފުޞީލު. (ވ) ޕާޓީގެ އެންމެހައި މަޤާމުތަކުގެ އޮނިގަނޑު ރޭވިފައިވާ ގޮތް. (މ) ޕާޓީގެ އިންތިޚާބުކުރެވޭ މަޤާމުތަކާއި، އެ މަޤާމުތަކަށް މީހުން އިންތިޚާބު ކުރާނެ ގޮތުގެ އުސޫލު. (ފ) ޕާޓީ ހިންގާނެ ގޮތުގެ އެންމެހައި ސިޔާސަތުތަކާއި، އުސޫލުތަކާއި، ހަމަތަކާއި، ގަވާއިދުތައް. (ދ) ޕާޓީގެ ގުނަވަންތަކުން ބާއްވަންޖެހޭ ބައްދަލުވުންތަކާއި، ބައްދަލުވުންތައް ބާއްވާނެ ޢަދަދާއި، އެ ބައްދަލުވުން ބާއްވަންޖެހޭ މުއްދަތު. (ތ) ޕާޓީގެ އެކިއެކި ބައްދަލުވުންތަކުގެ ޤާނޫނީ ޢަދަދާއި ބައްދަލުވުމުގައި ވޯޓު ދޭނެ އުސޫލުތައް. (ލ) ޕާޓީގެ ޤައުމީ ބައްދަލުވުން އެކުލަވައި ބާއްވާނެ އުސޫލު. (ގ) ޕާޓީ އުވާލެވޭނެ ޙާލަތްތަކާއި އުވާލުމުގެ އިޖުރާއަތު. (ޏ) ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދު ބަދަލުކުރެވޭނެ އުސޫލު. (ސ) ޕާޓީގެ މެންބަރަކަށް ވެވޭނެ ގޮތާއި މެންބަރުކަމުން ވަކިވެވޭނެ ގޮތާއި ވަކިކުރެވޭނެ އުސޫލުތައް. (ޑ) ޕާޓީގެ އިންތިޚާބުކުރެވޭ މަޤާމެއް ފުރަމުންދާ މީހަކު، އެ މަޤާމަކުން ވަކިކުރެވޭނެ އުސޫލުތަކާއި، އެ ފަދަ މެންބަރަކު ޕާޓީގެ މެންބަރު ކަމުން ވަކި ކުރެވޭނެ އުސޫލު. (ޒ) ޕާޓީގެ އިންތިޚާބުކުރެވޭ މަޤާމުތަކުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ވާޖިބުތަކާއި ބާރުތައް. (ޓ) މަދުވެގެން ކޮންމެ 5 (ފަހެއް) އަހަރަކުން 1 (އެކެއް) ފަހަރު ޤައުމީ ބައްދަލުވުން ބާއްވާނެކަން. (ޔ) ޕާޓީގެ މެންބަރުންގެ ޙައްޤުތަކާއި ވާޖިބުތައް. (ޕ) ޕާޓީގެ މެންބަރުންގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓާ ކޮމިޓީ އެކުލެވިގެންވާ ގޮތާއި އެ ކޮމިޓީގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް. (ޖ) އިސްތިއުނާފު ކޮމިޓީ އެކުލެވިގެންވާ ގޮތާއި އެ ކޮމިޓީގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް. (ޗ) ޕާޓީއެއް އުވާލުމުގެ މަރުޙަލާގައި އެ ޕާޓީގެ މިލްކުގައިވާ މުދަލާއި އެ ޕާޓީގެ ދަރަންޏާމެދު ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތް. (ހހ) އެއް ޕާޓީން އަނެއް ޕާޓީއާ ގުޅުން އުފެއްދުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތް.

މާއްދާ 14. ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދު

ދެ ޕާޓީއެއްގެ ނަން އެއްގޮތް ނުވުން: 15. (ހ) ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ގޮތުގައި ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފްތަރުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރާ ޕާޓީއެއްގެ ނަމާއި، ނިޝާނާއި ސިއްކައާއި އެނޫންވެސް ޕާޓީ ރަމްޒުކޮށްދޭ އެއްޗެހި، އެ ދަފުތަރުގައި ކުރިން ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އެހެން ޕާޓީއެއްގެ ނަމާއި، ނިޝާނާއި، ސިއްކައާއި، އެނޫންވެސް ޕާޓީ ރަމްޒުކޮށްދޭ އެއްޗެއްސާ އެއްގޮތްވެގެން ނުވާނެއެވެ.(ށ) ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ނަމުގައި، މީހެއްގެ އަމިއްލަ ނަން ނުވަތަ ވަނަން ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަކި ސަރަޙައްދަކަށް ނުވަތަ ވަކި އަތޮޅަކަށް ނުވަތަ ވަކި ރަށަކަށް ނުވަތަ ވަކި އަވަށަކަށް ކިޔާނަން ހިމަނައިގެން ނުވާނެއެވެ.(ނ) ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ގޮތުގައި ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފްތަރުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް މި ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އުވާލެވޭ ޙާލަތެއްގައި، އުވާލާފައިވާ ޕާޓީއަކުން ބޭނުންކޮށްފައިވާ ނަމާއި ނިޝާނާއި ސިއްކައާއި ކުލައާއި އެނޫންވެސް ޕާޓީ ރަމްޒުކޮށްދޭ އެއްޗެހި އަލަށް އުފައްދަން ހުށަހަޅާ ސިޔާސީ ޕާޓީއަކަށް ބޭނުންކުރެވޭނީ، އެ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުވާލާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 5 (ފަހެއް) އަހަރު ފަހުންނެވެ.

މާއްދާ 15. ދެ ޕާޓީއެއްގެ ނަން އެއްގޮތް ނުވުން

ތިންވަނަ ބާބު: މެންބަރުންގެ ޙައްޤުތައް

16. (ހ) ޕާޓީގެ މެންބަރުންގެ ގޮތުގައި ޕާޓީއަށް ވައްދާނެ މެންބަރުން، ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކަނޑައަޅާނީ ޕާޓީގެ ކަމާބެހޭ ގުނަވަނުންނެވެ.(ށ) މެންބަރަކަށް ވުމަށް އެދި ހުށަހަޅާފައިވާ ފޯމެއް ޤަބޫލުނުކުރުމަށް ޕާޓީގެ ކަމާބެހޭ ގުނަވަނުން ކަނޑައަޅައިފިނަމަ އެ ގޮތަށް ކަނޑައެޅި ސަބަބު އެ ފަރާތަކަށް ދޭންވާނެއެވެ.(ނ) ޕާޓީގެ ކޮންމެ މެންބަރަކަށްވެސް ކުރިން ނޯޓިސް ދިނުމަކާ ނުލައި ޕާޓީގެ މެންބަރުކަމުން ވަކިވެވިދާނެއެވެ.

މާއްދާ 16. ސޯޅަ ވަނަ މާއްދާ

މެންބަރަކާމެދު ސުލޫކީ ފިޔަވަޅު އެޅުމާއި މެންބަރުކަމުން ވަކިކުރުން: 17.(ހ) ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގައި އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމަނަންވާނެއެވެ. (1) މެންބަރުންގެ މައްޗަށް އެޅޭނެ ސުލޫކީ ފިޔަވަޅުތައް. (2) މެންބަރުންގެ މައްޗަށް ސުލޫކީ ފިޔަވަޅު އެޅޭނެ ސަބަބުތައް. (3) މެންބަރުންގެ މައްޗަށް ސުލޫކީ ފިޔަވަޅު އެޅޭނެ ޕާޓީގެ ގުނަވަންތަކަކީ ކޮބައިކަން. (4) މެންބަރުންގެ މައްޗަށް ހުށަހެޅޭ ސުލޫކީ މައްސަލަތައް ބަލާނެ ފަރާތާއި ބަލާނެ ގޮތް. (5) މެންބަރުންގެ މައްޗަށް އެޅޭ ސުލޫކީ ފިޔަވަޅުތައް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނެ ގޮތާއި އެގޮތުން ހުށަހެޅޭ އިސްތިއުނާފުގެ މައްސަލަތައް ބަލާނެ ގޮތް. (ށ) މެންބަރެއްގެ މައްޗަށް ސުލޫކީ މައްސަލައެއް ހުށަހެޅިއްޖެނަމަ އެ މައްސަލައެއްގައި ދިފާޢުވުމުގެ ފުރުޞަތު އެ މެންބަރަކަށް ލިބިދޭންވާނެއެވެ. (ނ) މެންބަރެއްގެ މައްޗަށް ސުލޫކީ ފިޔަވަޅެއް އެޅިއްޖެނަމަ ސުލޫކީ ފިޔަވަޅު އެޅި ސަބަބު ލިޔުމަކުން އެ މެންބަރަކަށް ދޭންވާނެއެވެ. (ރ) މެންބަރަކު ޕާޓީން ވަކި ކުރަންވާނީ ހަމައެކަނި އެ މެންބަރަކު ޤަޞްދުގައި އެ ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދާ ނުވަތަ ސުލޫކީ މިންގަނޑުތަކާ ޚިލާފުވެ، އެކަމުގެ ސަބަބުން ޕާޓީގެ މަޞްލަޙަތަށް ގެއްލުމެއް ލިބިފައިވާނަމައެވެ. (ބ) ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޤާނޫގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބާއްވާ އިންތިޚާބެއްގައި ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ޓިކެޓުގައި އިންތިޚާބުވެފައިވާ މީހަކު، ޕާޓީގެ ސުލޫކީ މިންގަޑާ ޚިލާފުވެގެން ޕާޓީން ވަކިކުރިކަމުގައި ވިޔަސް، އެ މީހަކު އިންތިޚާބުވެފައިވާ މަޤާމުގައި ދެމި ހުންނާނެއެވެ.

މާއްދާ 17. މެންބަރަކާމެދު ސުލޫކީ ފިޔަވަޅު އެޅުމާއި މެންބަރުކަމުން ވަކިކުރުން

&nbsp;ޕާޓީގެ ނަމުގައި އިންތިޚާބަކަށް ކުރިމަތިލުން: 18. (ހ) ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން ބާއްވާ އެއްވެސް އިންތިޚާބަކަށް ޕާޓީގެ ނަމުގައި ކުރިމަތިލާނެ މީހެއް ނުވަތަ މީހުން ޕާޓީއަކުން ކަނޑައަޅާނީ ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ. (ށ) ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން ބާއްވާ އެއްވެސް އިންތިޚާބަކަށް ޕާޓީގެ ނަމުގައި ކުރިމަތިލާނެ މީހެއް ނުވަތަ މީހުން ކަނޑައެޅުމަށްޓަކައި ގެންގުޅޭނެ ހަމަތަކާއި އުސޫލުތައް ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 18. ޕާޓީގެ ނަމުގައި އިންތިޚާބަކަށް ކުރިމަތިލުން

ހަތަރުވަނަ ބާބު: ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފްތަރާއި ޕާޓީ ރަޖިސްޓަރީކުރުން

ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފްތަރު: 19.(ހ) ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފްތަރެއް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން، ކޮމިޝަނުން ލިޔެ ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ. (ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ދަފްތަރުގައި ހިމަނާނީ، އަންނަނިވި ކަންކަމެވެ. (1) ޕާޓީގެ ނަން. (2) ދަފްތަރުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް އެދި ހުށަހެޅި ތާރީޚު. (3) ޕާޓީއަށް ދީފައިވާ ރަޖިސްޓަރީ ނަންބަރު. (4) ޕާޓީ ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުމަށްފަހު ދޫކުރާ ސެޓްފިކެޓުގައި ހިމެނިގެންވާ ތާރީޚާއި ނަންބަރު. (5) ޕާޓީ ތަމްސީލުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކޮށްފައިވާ މީހުންގެ ނަމާއި، އެޑްރެހާއި، ޕާޓީގައި ފުރަމުންދާ މަޤާމު. (6) ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދު. (7) ޕާޓީގެ މެނިފެސްޓޯ. (8)	ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދަށް ނުވަތަ މެނިފެސްޓޯއަށް ބަދަލެއް އައިސްފައިވާނަމަ، އޭގެ ތަފްޞީލު. (9) ޕާޓީގެ މެންބަރުންނަށް އަންނަ ބަދަލުތައް. (10) ޕާޓީ އުވާލުމުގެ އުސޫލާއި، އުވާލުމުގެ ބާރުއޮތް ފަރާތް، އަދި އުވާލާނަމަ އެ ފަރާތުގެ ނިންމުން.

މާއްދާ 19. ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފްތަރު

ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހެޅުން: 20. (ހ) ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުފެއްދުމަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުން ބާއްވާތާ 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އެ ޕާޓީއެއް ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފްތަރުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.(ށ) ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅާނީ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ނަމޫނާއަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އެކުލަވާލާ ފޯމު މެދުވެރިކޮށް، މި މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކުރާ ރަޖިސްޓަރީ ފީއާ އެކުގައެވެ.(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހަޅާ ކޮންމެ ޕާޓީއަކުން، ރަޖިސްޓަރީ ފީގެ ގޮތުގައި 10,000 (ދިހަ ހާސް) ރުފިޔާ ދައްކަންވާނެއެވެ.(ރ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ ފޯމުގައި އަންނަނިވި މަޢުލޫމާތު ހިމަނަންވާނެއެވެ. އަދި މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ލިޔެކިޔުން އެ ފޯމާއެކު ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. (1) ޕާޓީއަށް ކިޔަން ހުށަހަޅާ ނަން؛(2) އެޑްރެސް އަދި ގުޅޭނެ ގޮތްތައް؛(3) ޕާޓީ ތަމްސީލުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކޮށްފައިވާ މީހާގެ މަޢުލޫމާތު؛(4) މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އެނޫންވެސް މަޢުލޫމާތު. (ބ) މި މާއްދާގެ (ރ) ގެ (4) ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ މަޢުލޫމާތު ވާންވާނީ، މި ޤާނޫނުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުން ބަލަންޖެހޭ ކަންކަމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ މަޢުލޫމާތަށެވެ. (ޅ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ ފޯމު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން މެދުވެރިކޮށް ޢާންމުންނަށް ލިބެން ހުންނަންވާނެއެވެ. އަދި ފޯމަށް ބަދަލެއް ގެނެވޭ ޙާލަތުގައި، އެ ބަދަލެއް ޢާންމުކޮށް އަންގަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 20. ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހެޅުން

ރަޖިސްޓަރީކުރަން ހުށަހަޅާއިރު ފޯމާއެކު ހިމަނަންޖެހޭ ލިޔުން: 21. (ހ) ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފްތަރުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހަޅާއިރު، އެ ހުށަހެޅުމާއެކު ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުމުގެ ޔައުމިއްޔާގެ ކޮޕީއަކާއި، ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގެ ކޮޕީއަކާއި، ޕާޓީގެ މެނިފެސްޓޯގެ ކޮޕީއަކާއި، ޕާޓީގެ ނިޝާނާއި ސިއްކައާއި އެނޫންވެސް ޕާޓީ ރަމްޒުކޮށްދޭ އެއްޗެހި ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. (ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުށަހެޅޭ ތަފްޞީލުތަކަކީ، ޢާންމުކޮށް ލިބެންހުންނަންވާނެ މަޢުލޫމާތުތަކެކެވެ. އަދި އެ މަޢުލޫމާތުތައް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ އުސޫލެއްގެ މަތިން ޢާންމުންގެ ތެރެއިން މީހަކު ބަލަން ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި ފީއެއް ދެއްކުމަކާ ނުލައި އެ މީހަކަށް ބެލޭނެ ނިޒާމެއް ހަމަޖެހިފައި އޮންނަންވާނެއެވެ. (ނ) ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީކޮށް ދިނުމަށް ކޮމިޝަނުން ނިންމާ ނިންމުންވެސް އެއީ ޢާންމުކޮށް ލިބެންހުންނަންވާނެ މަޢުލޫމާތެކެވެ. އަދި އެގޮތަށް ނިންމާ ނިންމުން 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 21. ރަޖިސްޓަރީކުރަން ހުށަހަޅާއިރު ފޯމާއެކު ހިމަނަންޖެހޭ ލިޔުން

ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހަޅާއިރު، މަޢުލޫމާތު ފުރިހަމަނުވުން: 22. ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުމަށް އެދި ހުށަހެޅުމުން، އަންނަނިވި ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ކޮމިޝަނަށް ފާހަގަކުރެވޭ ނަމަ، އެކަމެއް ޕާޓީ ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހަޅާތާ 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޕާޓީ ތަމްސީލުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ފަރާތަށް، ކޮމިޝަނުން ލިޔުމަކުން އަންގަންވާނެއެވެ. އަދި އެކަމެއް ފުރިހަމަކުރުމަށް އެ އެންގުން އަންގާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 15 (ފަނަރަ) ދުވަހުގެ މުއްދަތު ދޭންވާނެއެވެ. (ހ) ޕާޓީއެއް ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފްތަރުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް، މި ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ބޭނުންވާ މަޢުލޫމާތު ފުރިހަމަނުވުން؛ (ށ) ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގައި ހުންނަންޖެހޭނެކަމަށް، މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަން ފުރިހަމަނުވުން؛ (ނ) ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ހުށަހަޅާ މީހުން ކަމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މީހުންގެ ތެރޭގައި ޕާޓީގެ މެންބަރަކު ކަމުގައި ހިމެނިގެންނުވާނެ ކަމަށް މި ޤާނޫނުން ނުވަތަ އެހެން ޤާނޫނަކުން ކަނޑައަޅާ ފަރާތެއް ހިމެނޭކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވުން؛ ނުވަތަ (ރ) ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ހުށަހަޅާ މީހުންގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މީހުންގެ ޢަދަދު މި ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ޢަދަދަށްވުރެ މަދުވުން.

މާއްދާ 22. ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހަޅާއިރު، މަޢުލޫމާތު ފުރިހަމަނުވުން

ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުން: 23.(ހ) ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފްތަރުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމަކީ މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަން ފުރިހަމަވެފައިވާ ހުށަހެޅުމެއް ކަމުގައިވާނަމަ، އެ ހުށަހެޅުން ލިބޭތާ ގިނަވެގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ޕާޓީއެއް ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފްތަރުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްދީ، އެކަން އެ ޕާޓީއެއް ތަމްސީލުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކޮށްފައިވާ މީހާއަށް ކޮމިޝަނުން ލިޔުމަކުން އަންގަންވާނެއެވެ. (ށ) އެއްވެސް ސަބަބަކާހުރެ މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން، ޕާޓީ ރަޖިސްޓަރީކޮށްދީފިކަން، ނުވަތަ ރަޖިސްޓަރީކޮށް ނުދޭކަން، އެ ޕާޓީ ތަމްސީލުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކޮށްފައިވާ މީހާއަށް 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އަންގާފައިނުވާނަމަ، އެ ޕާޓީއަކީ ރަޖިސްޓަރީކުރެވިފައިވާ ޕާޓީއެއް ކަމުގައި ބެލޭނެއެވެ. އަދި އެ ޕާޓީގެ މަސައްކަތައިގެން ކުރިއަށްދިއުމުގެ ޙައްޤު އެ ޕާޓީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި މި ޙާލަތުގައި ޕާޓީ ތަމްސީލުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ފަރާތަށް ކޮމިޝަނުން ޕާޓީގެ ރަޖިސްޓަރީ ދޫކުރަންވާނެއެވެ. (ނ) ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފްތަރުގައި ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުމުން، އެ ޕާޓީގެ ގޮފިތައް އުފެއްދުމުގެ އިޚްތިޔާރު އެ ޕާޓީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ. މިގޮތުން އުފައްދާ ގޮފިތަކުގެ ރަޖިސްޓަރީއެއް އެ ޕާޓީއަކުން ލިޔެ ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 23. ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުން

ރަޖިސްޓަރީކޮށް ނުދިނުން: 24. ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފްތަރުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހެޅުމުގައި، މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ހުށަހަޅަންޖެހޭ ތަފްޞީލުތައް ހުށަހަޅާފައިނުވާނަމަ، ނުވަތަ ހުށަހަޅާފައިވާ ހުށަހެޅުންތައް ފުރިހަމަނުވުމުގެ ސަބަބުން އެކަން އިޞްލާޙުކުރުމަށް ދެވޭ ފުރުޞަތުގައި އެކަން އިޞްލާޙުކޮށްފައިނުވާނަމަ، ނުވަތަ ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހަޅާ ޕާޓީއަކީ ރަޖިސްޓަރީކޮށްދީފައިވާ އެހެން ޕާޓީއަކާ ނުވަތަ ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ޕާޓީއަކާ އެއް ނަމެއް ދީފައިވާ ޕާޓީއެއްނަމަ، ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފްތަރުގައި އެ ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީކޮށް ނުދިނުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

މާއްދާ 24. ރަޖިސްޓަރީކޮށް ނުދިނުން

ޕާޓީގެ މުހިންމު ތަފްޞީލުތަކަށް އަންނަ ބަދަލު އެންގުން: 25. (ހ) ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ނަމަށް، ނުވަތަ އެޑްރެހަށް، ނުވަތަ އަސާސީ ގަވާއިދަށް، ނުވަތަ މެނިފެސްޓޯއަށް، ނުވަތަ ޕާޓީ ތަމްސީލުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ފަރާތަށް، ނުވަތަ އެ ފަރާތުގެ އެޑްރެހަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް އަތުވެއްޖެ ކަމުގައިވާނަމަ، އެ ބަދަލެއް އަންނަތާ 15 (ފަނަރަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އެކަން ކޮމިޝަނަށް ލިޔުމަކުން އަންގަންވާނެއެވެ. (ށ) ޕާޓީގެ ނަމަށް، ނުވަތަ އެޑްރެހަށް، ނުވަތަ އަސާސީ ގަވާއިދަށް، ނުވަތަ މެނިފެސްޓޯއަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް އައިސްގެން އެކަން ކޮމިޝަނަށް އަންގާއިރު، އެކަން އެގޮތަށް ބަދަލުކުރުމަށް ކަނޑައެޅި ބައްދަލުވުމުގެ ތަފްޞީލު ޔައުމިއްޔާގެ ކޮޕީއެއް ފޮނުވަންވާނެއެވެ. (ނ)	މި ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ޕ) ގައި ބުނެފައިވާ ކޮމިޓީން، ޕާޓީއަށް އަލަށް ވަންނަ މެންބަރުންނާއި، ޕާޓީން ވަކިވާ މެންބަރުންނާއި، އަދި އެއިރަކު ޕާޓީގައި ތިބި މެންބަރުންގެ ނަމާއި، އެޑްރެހާއި، އައިޑެންޓިޓީ ކާޑުގެ ނަންބަރާއި، ޢުމުރު އެނގޭނެ ލިސްޓެއް ކޮންމެ 6 (ހައެއް) މަހަކުން 1 (އެކެއް) ފަހަރު ކޮމިޝަނަށް ފޮނުވަންވާނެއެވެ. (ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ) ގައި ބުނެފައިވާ ބަދަލެއްގެ މަޢުލޫމާތު ކޮމިޝަނަށް އެންގުމުން، އެ އެންގުން ކޮމިޝަނަށް ލިބޭތާ ލަސްވެގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފްތަރުގައި އެ ބަދަލެއް ހިމަނަންވާނެއެވެ. (ބ) ޕާޓީއަކުން އެ ޕާޓީގެ ނަމަށް، ނުވަތަ އަސާސީ ގަވާއިދަށް، ނުވަތަ މެނިފެސްޓޯއަށް ގެންނަ ބަދަލަކީ، މި ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ގެނެސްފައިވާ ބަދަލަކަށް ނުވާނަމަ، އެ ބަދަލުގެ މަޢުލޫމާތު ކޮމިޝަނަށް ލިބޭތާ ގިނަވެގެން 15 (ފަނަރަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެކަން، އެ ޕާޓީ ތަމްސީލުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކޮށްފައިވާ މީހާއަށް ކޮމިޝަނުން އަންގަންވާނެއެވެ. އެކަން އެ މީހަކަށް، ކޮމިޝަނުން އަންގާތާ 15 (ފަނަރަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އެކަމެއް އިޞްލާޙުކުރުމަކީ، އެ ޕާޓީއަކުން ކުރަންޖެހޭނެ ކަމެކެވެ.

މާއްދާ 25. ޕާޓީގެ މުހިންމު ތަފްޞީލުތަކަށް އަންނަ ބަދަލު އެންގުން

ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް އިންކާރުކުރުމުން މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުން: 26.ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ނުވަތަ ރަޖިސްޓަރީކޮށްދީފައިވާ ޕާޓީއަކުން ގެންނަ ބަދަލެއް ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފްތަރުގައި ހިމަނައިދިނުމަށް ކޮމިޝަނުން އިންކާރުކޮށްފިނަމަ، އެ މައްސަލައެއް ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު އެޕާޓީއަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

މާއްދާ 26. ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް އިންކާރުކުރުމުން މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުން

ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީވުމާ ގުޅިގެން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން: 27. ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ގޮތުގައި މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީވުމާ ގުޅިގެން އަންނަނިވި ކަންކަން އެ ޕާޓީއަކުން ކުރަންވާނެއެވެ.(ހ) ޕާޓީ ރަޖިސްޓަރީކުރާތާ ލަސްވެގެން 9 (ނުވައެއް) މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޤައުމީ ބައްދަލުވުން ބޭއްވުން.(ށ) ޕާޓީ ރަޖިސްޓަރީކުރާތާ ލަސްވެގެން 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޕާޓީގެ މަޤާމުތަކަށް ދާއިމީ މެންބަރުން އިންތިޚާބުކުރުން.

މާއްދާ 27. ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީވުމާ ގުޅިގެން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން

ޕާޓީގެ މެންބަރުންގެ ރަޖިސްޓަރީ: 28. (ހ) މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން ހިންގާ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ މެންބަރުންގެ ރަޖިސްޓަރީ ކޮމިޝަނުން ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ. (ށ) ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ދަފްތަރުގައި ރަޖިސްޓަރީވެފައިވާ ކޮންމެ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ރަޖިސްޓަރީވެފައިވާ މެންބަރުންގެ ޢަދަދު ކޮންމެ 6 (ހައެއް) މަހަކުން 1 (އެކެއް) ފަހަރު ކޮމިޝަނުން ބަލައި ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ. (ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވާ ފަދައިން ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ މެންބަރުންގެ ރަޖިސްޓަރީ ބަލައި ކަށަވަރުކުރާއިރު، އެއްވެސް ޕާޓީއެއްގައި 3,000 (ތިންހާސް) މެންބަރުން ހަމަނުވާ ކަމަށް ކޮމިޝަނަށް ފާހަގަކުރެވިއްޖެނަމަ، އެ ޕާޓީގައި 3,000 (ތިންހާސް) މެންބަރުން ހަމަ ކުރުމަށް 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހުގެ ނޯޓިހެއް ކޮމިޝަނުން އެ ޕާޓީއަކަށް ދޭންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 28. ޕާޓީގެ މެންބަރުންގެ ރަޖިސްޓަރީ

ޕާޓީގެ އިދާރީ އޮފީސް: 29. (ހ) ކޮންމެ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެވެސް އިދާރީ އޮފީހެއް ހުންނަންވާނެއެވެ. (ށ) ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ އޮފީހެއް ބޭރު ޤައުމެއްގައި، އެ ޤައުމެއްގެ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ ޚިލާފުނުވާނޭ ގޮތުގެމަތިން ހުޅުވައި ހިންގުމަކަމަށް މި ޤާނޫނު ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.

މާއްދާ 29. ޕާޓީގެ އިދާރީ އޮފީސް

ފަސްވަނަ ބާބު: ސިޔާސީ ޕާޓީ އުވާލުން

ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުވާލުން: 30. (ހ) އަންނަނިވި ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން ކަމެއް މެދުވެރިވެއްޖެ ނަމަ، ކޮމިޝަނުން ސިޔާސީ ޕާޓީ އުވާލަންވާނެއެވެ.(1) މި ޤާނޫނުގެ 28 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ނުވަތަ 8 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މުއްދަތު ސިޔާސީ ޕާޓީއަކަށް ދިނުމަށްފަހުވެސް ޕާޓީއެއްގައި މެންބަރުން ތިބެންޖެހޭ އެންމެ މަދު ޢަދަދަށް ޕާޓީއަށް މެންބަރުން ހަމަވެފައި ނެތުން.(2) ޕާޓީއެއްގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގައި، އެ ޕާޓީއެއް އުވާލުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އުސޫލުން އެ ޕާޓީއެއް އުވާލުމަށް ނިންމުން؛(3) މި ޤާނޫނުގެ 31 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެ މަތީން ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުވާލުމަށް ހައިކޯޓުން އަމުރުކުރުން؛(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން، ޕާޓީއެއް އުވާލައިފިނަމަ، އެ ޕާޓީއެއްގެ ނަން ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ދަފްތަރުން އުނިކޮށް، 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކޮމިޝަނުން އެކަން ޢާންމުކޮށް އިޢުލާންކުރަންވާނެއެވެ.(ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ 2 ވަނަ ނަންބަރުގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޕާޓީއެއް އުވާލުމަށް އެ ޕާޓީއަކުން ނިންމާތާ 15 (ފަނަރަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އެ ޕާޓީއެއް ތަމްސީލުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކޮށްފައިވާ މީހާ އެކަން ކޮމިޝަނަށް އަންގަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 30. ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުވާލުން

ޕާޓީއެއް އުވާލުމަށް ހައިކޯޓުން އަމުރުކުރުން: 31. (ހ) ޕާޓީއެއް އުވާލުމަށް ހައިކޯޓުން އަމުރުކުރެވޭނީ، އަންނަނިވި ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބަކާހުރެ، ކޮމިޝަނުން ނުވަތަ އަމިއްލަ ފަރާތަކުން ހައިކޯޓަށް ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއް ބެލުމަށްފަހު، ހައިކޯޓުން އެކަމަށް ކަނޑައަޅާ ނިޔާއެއްގެ ދަށުންނެވެ.(1) ޤާނޫނުއަސާސީގެ ބާރު ކަނޑުވާލުން.(2) ދިވެހރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަމާއި ސިޔާދަތަށް، އުނިކަން ގެނައުން.(3) ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ޙަރަކާތްތައް ހިންގަނީ ދޭދޭ ޖަމާޢަތްތަކާއި ފަރުދުންގެ މެދުގައި ހަރުކަށި ޢަމަލު ހިންގައި ދެކޮޅުވެރިކަން އުފައްދައި ފެތުރުމަށް ކަމުގައިވުން.(4) ޕާޓީއަކުން ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ގަދަބާރުން ކަންތައް ކުރުމާއި، ޓެރަރިޒަމްގެ ޢަމަލުތައް ނުވަތަ މިލިޓަރީ ޢަމަލުތައް ނުވަތަ ޕެރަ މިލިޓަރީ ޢަމަލުތައް ހިންގުން ނުވަތަ އެފަދަ ޢަމަލު ހިންގާ ޖަމާޢަތްތައް އުފެއްދުމާއި ހިންގުމާއި އެފަދަ ޢަމަލު ހިންގާ ޖަމާޢަތްތަކާ ގުޅުން ބެހެއްޓުން.(5) މި މާއްދާގެ 1 އިން 4 އަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމެއްކުރަން އުޅޭކަން ނުވަތަ ކުރަން އުޅުނުކަން ސާބިތުވުން.(6) މި ޤާނޫނާ ތަކުރާރުކޮށް ޚިލާފުވުން.(7) ޕާޓީގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުކުރުމަށް ވޭތުވެދިޔަ 5 (ފަހެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެކަށީގެންވާ ގޮތަށް މަސައްކަތްކޮށްފައި ނުވުން ނުވަތަ އެ މުއްދަތުގައި އެކަށީގެންވާ ރަނގަޅު ގޮތެއްގައި ޕާޓީ ހިންގާފައި ނުވުން.(8) ވޭތުވެދިޔަ 6 (ހައެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބޭއްވުނު އެއްވެސް އިންތިޚާބެއްގައި ޕާޓީގެ ނަމުގައި އެއްވެސް ފަރާތަކުން ވާދަކޮށްފައި ނެތުން.(ށ) ޕާޓީއެއް އެކަށީގެންވާ ގޮތަށް ރަނގަޅަށް ހިނގާކަމަށް ބެލެވޭނީ ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަން ކުރުމުންނެވެ.(1) ޕާޓީގެ ގުނަވަންތައް ގަވާއިދުން ހިންގުން.(2) ޕާޓީގެ އެންމެހައި މަޤާމުތަކުގައި މީހުން ތިބުން. އަދި އިންތިޚާބުކުރަންޖެހޭ މަޤާމުތަކަށް މީހުން އިންތިޚާބުކޮށްފައި ތިބުން.(3) މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބައްދަލުވުންތައް ގަވާއިދުން ބޭއްވުން.(4) ޕާޓީގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުކުރަން ކޮންމެ މަހަކުވެސް ކޮންމެވެސް ޙަރަކާތެއް ހިންގުން.(5) ޕާޓީގެ ލިޔެކިޔުންތައް ގަވާއިދުން ލިޔެ ބެލެހެއްޓުން.(6) ޕާޓީގެ ފައިސާގެ ހިސާބުތައް ގަވާއިދުން ބެލެހެއްޓިފައިވުން.(7) މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ތައްޔާރުކުރަންޖެހޭ ރިޕޯޓުތައް ތައްޔާރުކޮށް ހުށަހަޅަމުންދިޔުން.(8) އިންތިޚާބުތަކުގައި ބައިވެރިވުން.

މާއްދާ 31. ޕާޓީއެއް އުވާލުމަށް ހައިކޯޓުން އަމުރުކުރުން

ޕާޓީ އުވާލުމުން ޕާޓީގެ ނަމުގައި އިންތިޚާބުވެފައިވާ މެންބަރުން ވަކިވުން: 32. (ހ) ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުވުމުން ނުވަތަ އުވާލުމުން ޕާޓީގެ މެންބަރުންގެ ގޮތުގައި ތިބި މީހުން އެ ޕާޓީގެ މެންބަރުކަމުން ވަކިވާނެއެވެ. (ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި އެހެން އޮތްކަމުގައިވީނަމަވެސް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން ބާއްވާ އިންތިޚާބަކަށް ކުރިމަތިލާފައިވާ މީހަކު، އެ އިންތިޚާބަކަށް ކުރިމަތިލައި ގޮނޑިއެއް ކާމިޔާބުކޮށްފައިވަނީ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ޓިކެޓުގައި ކަމުގައި ވަނިކޮށް، އޭނާ ނިސްބަތްވާ ޕާޓީ އުވިއްޖެނަމަ، ނުވަތަ އުވާލައިފިނަމަ، އޭނާގެ ޕާޓީގެ ހައިސިއްޔަތު މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ގެއްލުނުކަމުގައިވީނަމަވެސް، އޭނާ އެ އިންތިޚާބުވި މަގާމުގެ މުއްދަތަށް އޭނާ އެ މަގާމުގައި ދެމިހުންނާނެއެވެ.

މާއްދާ 32. ޕާޓީ އުވާލުމުން ޕާޓީގެ ނަމުގައި އިންތިޚާބުވެފައިވާ މެންބަރުން ވަކިވުން

ޕާޓީ އުވާލުމުން ޕާޓީގެ މުދަލާއި ދަރަންޏާމެދު ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތް: 33. (ހ) މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުވާލާ ހިނދު، ޕާޓީގެ ނަމުގައި މިލްކުކޮށްފައިވާ ބިންބިމާއި ޢިމާރާތް ފަދަ ތަންތަނާއި އެންމެހައި މުދާ އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް ކަނޑައަޅާ ޢާންމުކޮށްފައިވާ އުސޫލެއްގެ މަތިން، ބާޒާރުގައި ލިބެންއޮތް އެކަށޭނަ އަގަކަށް ހުޅުވާލެވިފައިވާ އުސޫލަކުން ވިއްކާލަންވާނެއެވެ. (ށ) ޕާޓީއެއް އުވާލާ ހިނދު، އެ ޕާޓީގެ އެއްވެސް ދަރަންޏެއް އޮތްނަމަ، މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޕާޓީގެ ނަމުގައި މިލްކުކޮށްފައިވާ ބިންބިމާއި ޢިމާރާތްފަދަ ތަންތަނާއި އެންމެހައި މުދާ ވިއްކުމުން ލިބޭފައިސާ ފުރަތަމަ ބޭނުންކުރަންވާނީ، އެ ދަރަންޏެއް އަދާކުރުމަށެވެ. (ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އަދާކުރަންޖެހޭ ދަރަނި އަދާކުރުމަށްފަހު، އެއްވެސް ފައިސާއެއް އިތުރަށް ހުރިނަމަ، އެ ފައިސާއެއް ޖަމާކުރާނީ، ދައުލަތުގެ ކޮންސޮލިޑޭޓެޑް ރެވެނިޔު ފަންޑަށެވެ. (ރ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އަދާކުރަންޖެހޭ ދަރަނި އަދާކުރުމަށްފަހު، އެއްވެސް މިންވަރަކަށް ފައިސާ މަދުވާނަމަ، އެ މަދުވާ ޢަދަދެއްގެ ފައިސާ ދެއްކުމުގެ ޒިންމާ އުފުލާނީ، ޕާޓީގެ ނިންމުންތައް ނިންމުމަށް އޮތް ގުނަވަނުން ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެމަތިން، އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްގެ ހުއްދަ ލިބިގެންނެވެ.

މާއްދާ 33. ޕާޓީ އުވާލުމުން ޕާޓީގެ މުދަލާއި ދަރަންޏާމެދު ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތް

ހަވަނަ ބާބު: މާލީކަންކަމާ ބެހޭ

ފައިސާއާއި ތަކެތި ހޯދާ ފަރާތްތައް: 34. (ހ) ސިޔާސީ ޕާޓީ ހިންގުމަށް ބޭނުންވާ ފައިސާއާއި ތަކެތި ހޯދަންވާނީ، އަންނަނިވި ގޮތްތަކުގެ ތެރެއިން ގޮތަކަށެވެ. (1) މެންބަރުންގެ އަތުންނާއި ހެޔޮ އެދޭ ފަރާތްތަކުން. (2) ސަރުކާރުންދޭ މާލީ އެހީ. (3) ވިޔަފާރީގެ މުޢާމަލާތްތަކުން. (4) ފައިސާ ހޯދަން ހިންގާ ޙަރަކާތްތަކުން. (5) ދަރަންޏަށް ފައިސާ ނަގައިގެން. (ށ) ފައިސާ ނުވަތަ އެހެންވެސް މާއްދީ އެހީއެއް ސިޔާސީ ޕާޓީއަކަށް ދޭ ފަރާތުގެ ނަމާއި، އެޑްރެހާއި، ދިން އެހީ ގެ ތަފްސީލު އެ ސިޔާސީ ޕާޓީއަކުން ލިޔެ ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 34. ފައިސާއާއި ތަކެތި ހޯދާ ފަރާތްތައް

ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދޭ ފައިސާ: 35. ސިޔާސީ ޕާޓީ ހިންގުމަށް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދޭ ފައިސާ ވާންވާނީ ކޮންމެ އަހަރެއްގައި ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުގައި އެކަމަށް ކަނޑައެޅި ދޫކުރެވޭ ފައިސާއަކަށެވެ. އަދި އެގޮތުން ދޫކުރެވޭ ފައިސާއަކީ، ދައުލަތުގެ އަހަރީ ބަޖެޓުގައި އެ އަހަރަކަށް ލަފާކުރާ އާމްދަނީގެ %0.1 (ސުމެއް ޕޮއިންޓް އެކެއް އިންސައްތަ) އާއި %0.2 (ސުމެއް ޕޮއިންޓް ދޭއް އިންސައްތަ) އާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ.

މާއްދާ 35. ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދޭ ފައިސާ

ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދޭ ފައިސާ ބަހާނެ ގޮތް: 36. (ހ) މި ޤާނޫނުގެ 34 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދޭ ފައިސާގެ އެހީ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ މެދުގައި ބަހާނީ ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފްތަރުގައި އެ ޕާޓީގެ މެންބަރުންގެ ގޮތުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރެވިފައިވާ މެންބަރުންގެ ޢަދަދުގެ ނިސްބަތުންނެވެ. (ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުސޫލުން ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދޭ ފައިސާގެ އެހީ ލިބޭނީ ކޮމިޝަންގައި ރަޖިސްޓަރީކުރެވިފައިވާ ޕާޓީތަކުގެ ތެރެއިން 10,000 (ދިހަހާސް) މެންބަރުން ހަމަވާ ޕާޓީތަކަށް އެކަންޏެވެ. (ނ) ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދޭ ފައިސާގެ އެހީ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ މެދުގައި ބެހުމުގައި ކޮމިޝަނުން އަންނަނިވި ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (1) ފާއިތުވި އަހަރުގެ އޮޑިޓް ރިޕޯޓު ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅާފައިވުން. (2) ފާއިތުވި އަހަރުގެ އަހަރީ ރިޕޯޓު ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅާފައިވުން. (3) ޕާޓީގެ މަޤްޞަދުތައް ޙާޞިލުކުރަން މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާކަން އަހަރީ ރިޕޯޓުން ފެންނަން އޮތުން. (ރ) ކުރިއަށް އޮތް އަހަރުގެ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ހިނގަމުންދާ އަހަރު ފާސްކުރާފަހުން، 10,000 (ދިހަހާސް) މެންބަރުން ހަމަކުރާ ޕާޓީއަކަށް، ކުރިއަށް އޮތް އަހަރުގެ ބަޖެޓު ހިނގަން ފެށުމުން، އެ އަހަރު ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދޭ ފައިސާގެ އެހީ، ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް ދޫކުރާއިރު، އެ ފައިސާއެއް ނުލިބޭނެއެވެ. (ބ) ކުރިއަށް އޮތް އަހަރުގެ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ހިނގަމުންދާ އަހަރު ފާސްކުރާފަހުން، 10,000 (ދިހަހާސް) މެންބަރުން ހަމަކުރާ ޕާޓީއަކަށް، ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދޭ ފައިސާގެ އެހީ، ލިބޭނީ ވިދިގެން އަންނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓު ފާސްވުމަށްފަހު އެ ބަޖެޓުން ދޫކުރާ ފައިސާއިންނެވެ. (ޅ) ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދޭ ފައިސާގެ އެހީ، ދައުލަތުގެ ބަޖެޓު ނިސްބަތްވާ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ސިޔާސީ ޕާޓީތަކާ ޙަވާލުކޮށް ނިންމަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 36. ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދޭ ފައިސާ ބަހާނެ ގޮތް

ޕާޓީތަކަށް ޢިމާރާތެއް ދޫކުރުން: 37. (ހ) މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ޕާޓީތަކުގެ ތެރެއިން 20,000 (ވިހިހާސް) މެންބަރުން ހަމަވާ ޕާޓީތަކުގެ އިދާރީ އޮފީހާއި އެ ޕާޓީގެ ޙަރަކާތްތައް ހިންގުމަށް މާލޭން މަދުވެގެން 1,000 (އެއްހާސް) އަކަފޫޓުގެ ޢިމާރާތެއް ނުވަތަ ޢިމާރާތަކުން ބައެއް ހަމަހަމަ އުސޫލަކުން ސަރުކާރުން ހަމަޖައްސައިދޭންވާނެއެވެ. (ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހަމަޖައްސައިދޭ ތަނަކީ، ކުލި ދައްކާ އުސޫލުން ޙަވާލުކުރެވޭ، އަދި ޕާޓީގެ މެންބަރުންގެ ޢަދަދު މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ނިސްބަތަށްވުރެ މަދުވާ ހިނދު، އެ ޕާޓީގެ ކިބައިން ވަކިކުރެވޭ ތަނަކަށް ވާންވާނެއެވެ. (ނ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދޫކުރެވޭ ތަނަކާ ގުޅޭގޮތުން އުފުލަންޖެހޭ އެންމެހައި މާލީ ޒިންމާތައް އުފުލާނީ އެ ތަން ދޫކުރެވޭ ސިޔާސީ ޕާޓީއަކުންނެވެ. އަދި އެ ތަނަށް އެ ސިޔާސީ ޕާޓީއަކުން ކޮށްފައިވާ އެއްވެސް ޚަރަދަކާ ގުޅޭގޮތުން، މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އެ ތަނެއް ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ކިބައިން ވަކިކުރެވޭއިރު، ސަރުކާރުން އުފުލަންޖެހޭ އެއްވެސް މާލީ ޒިންމާއެއް ނޯންނާއެވެ. (ރ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އެއްވެސް ސިޔާސީ ޕާޓީއަކާ ތަން ޙަވާލުކުރަންވާނީ ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާއާ އެ ސިޔާސީ ޕާޓީއާ ދެމެދު ލިޔުމުން ވެވޭ އެއްބަސްވުމަކުންނެވެ. އެ އެއްބަސްވުމުގައި، އެ ތަނަށް ދައްކަންޖެހޭ ކުއްޔާއި، އެ ތަނާ ގުޅޭގޮތުން ކުރާ ޚަރަދުތަކާއި، މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އެ ތަނެއް ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ކިބައިން ވަކިކުރެވޭއިރު ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއާތުތައް ބަޔާންކޮށްފައި އޮންނަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 37. ޕާޓީތަކަށް ޢިމާރާތެއް ދޫކުރުން

ވަކި ފަރާތްތަކުން ދޭ ފައިސާ ޤަބޫލުކުރުމުގެ ކުރިން ހުއްދަ ހޯދުން: 38. އަންނަނިވި ފަރާތްތަކުން އެހީގެ ގޮތުގައި ދޭ ފައިސާއާއި ތަކެތި، ޕާޓީއަކުން ބަލައިގަންނަންވާނީ ކޮމިޝަނުގެ ހުއްދަ ލިޔުމަކުން ހޯދުމަށްފަހުގައެވެ. (ހ) ބިދޭސީ ސަރުކާރުތަކުންނާއި، ބިދޭސީ ޖަމާޢަތްތަކުންނާއި، ބިދޭސީ އިދާރާތަކުންނާއި، އެނޫންވެސް ބިދޭސީ ފަރާތްތައް. (ށ) ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަމާޢަތްތައް. (ނ) ނަން ހާމަކުރުމަށް ބޭނުންނުވާ ފަރާތްތައް.

މާއްދާ 38. ވަކި ފަރާތްތަކުން ދޭ ފައިސާ ޤަބޫލުކުރުމުގެ ކުރިން ހުއްދަ ހޯދުން

ފައިސާއާއި ތަކެތި ހޯދުމަށް ނުފޫޒު ނުފޯރުވުން: 39.(ހ) ޕާޓީއަކަށް މާލީ އެހީއާއި ތަކެތި ހޯދުމަށްޓަކައި، އެ ޕާޓީން ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގައި، އެއްވެސް މީހަކަށް ނުވަތަ ފަރާތަކަށް އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ބާރެއް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވަތަ ބިރެއް ދައްކައިގެން ނުވާނެއެވެ. (ށ) ޕާޓީއަކަށް މާލީއެހީއާއި ތަކެތި ހޯދުމަށްޓަކައި އެ ޕާޓީން ކުރާ މަސައްކަތުގައި ވަކި މީހަކަށް ޚާއްޞަ އިމްތިޔާޒުތަކެއް ހޯދައިދޭނެކަމުގެ ނުވަތަ ޒާތީ ފައިދާތަކެއް ހޯދައިދޭނެކަމުގެ ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހަޅައިގެން ނުވާނެއެވެ.

މާއްދާ 39. ފައިސާއާއި ތަކެތި ހޯދުމަށް ނުފޫޒު ނުފޯރުވުން

ހަތްވަނަ ބާބު: ފައިސާގެ ހިސާބުތައް ބެލެހެއްޓުމުގެ ޒިންމާ

ފައިސާ ބަލަހައްޓާނެ ވަކި މީހަކު ކަނޑައެޅުން: 40. ކޮންމެ ޕާޓީއަކުންވެސް، އެ ޕާޓީއެއްގެ ފައިސާގެ ކަންކަން ބަލަހައްޓާނެ ވަކި މީހަކު ޢައްޔަންކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އެމީހަކު މި ޤާނޫނުގެ 40 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޕާޓީއަށް ލިބޭ ފައިސާއާއި ތަކެތީގެ ހިސާބުތަކާއި ޕާޓީން ކުރާ ޚަރަދުގެ ހިސާބުތައް ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 40. ފައިސާ ބަލަހައްޓާނެ ވަކި މީހަކު ކަނޑައެޅުން

ފައިސާގެ ހިސާބުތައް ބެލެހެއްޓުން: 41. (ހ) ކޮންމެ ޕާޓީއަކަށް ލިބޭ އާމްދަނީއާއި، އެ ޕާޓީއަކުން ކުރާ ޚަރަދުގެ ތަފްޞީލު ހިސާބުތައް، އަންނަނިވި އުސޫލުން ލިޔެ ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ. (1) ދައުލަތުގެ މުދަލާއި ފައިސާގެ ހިސާބުތައް ބަލަހައްޓާ އުސޫލުން އެކަން ކުރުން. (2) ޕާޓީގެ ނަމުގައި ބޭންކު އެކައުންޓެއް ހުޅުވައި އެ އެކައުންޓަށް ޕާޓީގެ ފައިސާ ޖަމާކޮށް، ބެލެހެއްޓުން. (3) ޕާޓީގެ މުދަލާއި ތަކެތީގެ އިންވެންޓްރީއެއް ހަދައި ބެލެހެއްޓުން. (4) ލިބޭ މުދަލާއި ފައިސާގެ ތަފުޞީލުތައް ލިޔެ ބެލެހެއްޓުން. (5) ހިނގާ ހުރިހާ ޚަރަދެއްގެ ތަފުޞީލު ލިޔެ ބެލެހެއްޓުން. (6) އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް ޤަބޫލުކުރާ ފަރާތެއް މެދުވެރިކޮށް އަހަރަކު 1 (އެކެއް) ފަހަރު ފައިސާގެ ހިސާބުތައް އޮޑިޓްކުރުން. (7) އޮޑިޓް ރިޕޯޓު ގަވާއިދުން ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުން. (8) ޕާޓީއަށް އެހީ ދޭ ފަރާތްތަކުގެ މަޢުލޫމާތު ލިޔެ ބެލެހެއްޓުން. (ށ) ޕާޓީއަކަށް ލިބޭ އާމްދަނީއާއި އެ ޕާޓީއަކުން ކުރާ ޚަރަދުތައް ހިމެނޭ ލިޔެކިޔުމަކީ، ކޮމިޝަނަށް ކޮންމެ ވަގުތެއްގައިވެސް ބެލޭނެ އެއްޗެއްސެވެ.

މާއްދާ 41. ފައިސާގެ ހިސާބުތައް ބެލެހެއްޓުން

އޮޑިޓް ރިޕޯޓު ހުށަހެޅުން: 42. ކޮންމެ މީލާދީ އަހަރެއް ނިމޭތާ ގިނަވެގެން 90 (ނުވަދިހަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، ޕާޓީގެ އަހަރީ ހިސާބުތައް އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް ޤަބޫލުކުރާ އޮޑިޓަރަކު މެދުވެރިކޮށް އޮޑިޓްކުރުމަށްފަހު، އޮޑިޓް ރިޕޯޓު ކޮމިޝަނަށާއި އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 42. އޮޑިޓް ރިޕޯޓު ހުށަހެޅުން

އާމްދަނީއާއި ޚަރަދު މެންބަރުންނަށް އެންގުން: 43. ޕާޓީއަށް ލިބޭ އާމްދަނީއާއި ޕާޓީން ކުރާ ޚަރަދަކީ، ޕާޓީގެ ހުރިހާ މެންބަރުންނަށްވެސް އެނގެންވާނެ މަޢުލޫމާތެކެވެ.

މާއްދާ 43. އާމްދަނީއާއި ޚަރަދު މެންބަރުންނަށް އެންގުން

ފައިސާއާއި ތަކެތި ހޯދުމުގައާއި ހިސާބު ބެލެހެއްޓުމުގައި ގަވާއިދާ ޚިލާފުވުން: 44. (ހ) އެއްވެސް ޕާޓީއަކުން މި ޤާނޫނާ ޚިލާފު ގޮތަކަށް ފައިސާއާއި ތަކެތި ހޯދައިފިނަމަ އެ ފައިސާއާއި ތަކެތީގެ އަގުގެ ދެގުނައަށްވުރެ ބޮޑުނޫން ޢަދަދަކުން އެ ޕާޓީއެއް ޖޫރިމަނާ ކުރުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ށ) އެއްވެސް ޕާޓީއަކުން މި ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ހިސާބުގެ ލިޔެކިޔުންތައް ބަލަހައްޓާފައިނުވާނަމަ، ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ އެއްވެސް މާލީ ރިޕޯޓެއް ހުށަހަޅާފައިނުވާނަމަ، 20,000 (ވިހި ހާސް) ރުފިޔާއާއި 50,000 (ފަންސާސް ހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން އެ ޕާޓީއެއް ޖޫރިމަނާ ކުރުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ނ)މި މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޢަދަދުން ޕާޓީ ޖޫރިމަނާކުރުމުގެ އިތުރަށް، މި ޤާނޫނުގެ 39 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެ ޕާޓީއަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ފަރާތް 5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއާއި 10,000 (ދިހަހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާ ކުރުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

މާއްދާ 44. ފައިސާއާއި ތަކެތި ހޯދުމުގައާއި ހިސާބު ބެލެހެއްޓުމުގައި ގަވާއިދާ ޚިލާފުވުން

އަށްވަނަ ބާބު: ސުލޫކީ މިންގަނޑުތައް

ސުލޫކީ މިންގަނޑުތަކަށް ތަބާވުން: 45. ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުންނާއި އެ ފާޓީތަކުގެ މެންބަރުންނާއި އެ ޕާޓީތަކުގެ ފަރާތުން އިންތިޚާބުތަކުގައި ވާދަކުރާ ކެންޑިޑޭޓުންނާއި އެ ޕާޓީތަކަށް މަސައްކަތްކޮށްދޭ ފަރާތްތަކުން، އަންނަނިވި ސުލޫކީ މިންގަނޑުތަކަށް ތަބާވުމަކީ މި ޤާނޫނު ލާޒިމުކުރާ ކަމެކެވެ.(ހ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަކި ސަރަޙައްދަކަށް ނިސްބަތްވާތީ، ނުވަތަ ވަކި ބަހުރުވައަކުން ވާހަކަދައްކާތީ، ނުވަތަ އިސްލާމްދީނުގެ ވަކި މަޒްހަބަކަށް ނިސްބަތްވާތީ، ނުވަތަ ވަކި ޖިންސެއްގެ މީހަކަށްވާތީ، އެކަންކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޢާންމު ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ރުޅިވެރިކަމާއި ފިތުނަވެރިކަން އުފައްދައި ފެތުރުމަށް އެއްވެސް ޕާޓީއަކުން މަސައްކަތްނުކުރުން.(ށ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަކި ސަރަޙައްދަކަށް ނިސްބަތްވާތީ، ނުވަތަ ވަކި ބަހުރުވައަކުން ވާހަކަދައްކާތީ، ނުވަތަ އިސްލާމްދީނުގެ ވަކި މަޒްހަބަކަށް ނިސްބަތްވާތީ، ނުވަތަ ވަކި ޖިންސެއްގެ މީހަކަށްވާތީ، އެއީ ވޯޓު ދިނުމަށް ނުވަތަ ނުދިނުމަށް އޮތް ސަބަބެއްކަމުގައި ބަޔަކަށް ހުށަނޭޅުން.(ނ) ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް ފާޑުކިޔުމުގައި، ޕާޓީތަކުގެ ވެރިންނާއި މެންބަރުންނާއި ޕާޓީތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ މީހުންގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ކަންކަމަށް ފާޑުނުކިޔުން.(ރ) ސާބިތުކޮށްދެވެން ނެތް ތުހުމަތުތަކުގެ މައްޗަށް ނުވަތަ ހިނގާދިޔަ ކަމެއްގެ ޙަޤީޤަތް އޮޅިގެންދާ ފަދަ ގޮތަކަށް އެއްވެސް ޕާޓީއަކާ ބެހޭގޮތުން ނުވަތަ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކާ ބެހޭގޮތުން ނުވަތަ ޕާޓީއަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތަކާ ބެހޭގޮތުން ފާޑުނުކިޔުން.(ބ) މިސްކިތްތަކާއި ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްދިނުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ތަންތަނަކީ ސިޔާސީ ޙަރަކާތްތައް ބާއްވާ ތަންތަން ކަމުގައި ނުހެދުން.(ޅ) އެހެން ޤާނޫނަކުން ހުއްދަކުރާ ދާއިރާއިން ބޭރުގައި، މަގުތަކާއި ޢާންމު މައިދާންތަކުގައި ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޢާންމު ބައްދަލުވުންތަކާއި، ޙަރަކާތްތައް ނުބޭއްވުން.(ކ) ރިޝްވަތުދިނުމާއި، ބިރުދެއްކުމާއި، އިންތިޚާބާބެހޭ ޤާނޫނުތަކާއި އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހެދިފައިވާ ގަވާއިދުގައި ކުރުން މަނާކޮށްފައިވާ ކަންކަން ނުކުރުން.(އ) އެއްވެސް ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރުން، ނުވަތަ އެ ޕާޓީއަކަށް ތާއީދުކުރާ ބަޔަކު އެހެން ޕާޓީއަކުން ހިންގަމުންގެންދާ ބައްދަލުވުމަކަށް ހުރަސްއެޅޭ ފަދަ ޢަމަލެއް ނުކުރުން.(ވ) އެއް ޕާޓީއަކުން ބަހައްޓާ ޕޯސްޓަރުތަކާއި، ނިޝާންތަކާއި، ޕާޓީއެއް ރަމްޒުކޮށްދޭ އެއްޗެއް އެހެން ޕާޓީއަކުން ނައްޓައި، ހަލާކު ނުކުރުން.(މ) އެއް ޕާޓީއަކުން ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވަމުންދާ ތަނެއްގައި، އެވަގުތަކާ ދިމާކޮށް، އެހެން ޕާޓީއަކުން ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވަން މަސައްކަތް ނުކުރުން.(ފ) އެއްވެސް ޕާޓީއެއްގެ ނުވަތަ އިންތިޚާބެއްގައި ވާދަކުރާ އެ ޕާޓީއެއްގެ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ނުވަތަ އެ ޕާޓީއަކަށް ތާއިދުކުރާ މީހެއްގެ ނިޝާނެއް، ނުވަތަ ޕާޓީއެއް ރަމްޒުކޮށްދޭ އެއްޗެއް، މީހެއްގެ ގެއެއްގައި ނުވަތަ ޢިމާރާތެއްގައި ނުވަތަ ބިމެއްގައި ހަރުކުރާނަމަ، އެ ތަނެއްގެ ވެރިފަރާތުގެ ހުއްދަ ހޯދުން.(ދ) ޕާޓީއަކުން އެއްވެސް ތަނެއްގައި ޢާންމު ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވާނަމަ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޢަމަލުކުރުން.(ތ) ޕާޓީއެއްގެ ބައްދަލުވުމަކަށް އުނދަގޫކުރާ ނުވަތަ އެތަނެއްގައި އޮތް އިންތިޒާމް ނަގާލުމަށް މަސައްކަތްކުރާ މީހަކާ ނުވަތަ ބަޔަކާމެދު އަމިއްލައަށް ފިޔަވަޅު ނޭޅުން.

މާއްދާ 45. ސުލޫކީ މިންގަނޑުތަކަށް ތަބާވުން

ސަރުކާރުގެ މުވައްޒަފުން މަޤާމުގެ ނާޖާއިޒު ފައިދާ ނުހޯދުން: 46. ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރުންގެ ތެރެއިން ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއްގެ މުވައްޒަފަކު، އޭނާ ވަޒީފާ އަދާކުރާ ތަނަކުން ކުރާކަމަކުން ނުވަތަ ކުރާކަމަކާ ގުޅިގެން ނުވަތަ އެ މުވައްޒަފެއްގެ ވަޒީފާ ބޭނުންކޮށްގެން އޭނާ ނިސްބަތްވާ ޕާޓީއަށް ނާޖާއިޒު ފައިދާއެއް ހޯދައިގެން ނުވަތަ ހޯދައިދީގެން ނުވާނެއެވެ.

މާއްދާ 46. ސަރުކާރުގެ މުވައްޒަފުން މަޤާމުގެ ނާޖާއިޒު ފައިދާ ނުހޯދުން

އަމިއްލަ ފައިދާއަށާއި ޕާޓީގެ ފައިދާއަށް ދައުލަތުގެ ތަކެތި ބޭނުން ނުކުރުން: 47. ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރުންގެ ތެރެއިން ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއްގެ މުވައްޒަފަކު، ދައުލަތުގެ އެއްވެސް އެއްޗެއް އަމިއްލަ ފައިދާއަށްޓަކައި، ނުވަތަ އެ މީހަކު ނިސްބަތްވާ ޕާޓީއެއްގެ ފައިދާއަށްޓަކައި، ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި ދައުލަތުގެ މުވައްޒަފެއްގެ ރަސްމީގަޑީގައި، އެ މުވައްޒަފަކު އަމިއްލައަށް ނުވަތަ ދައުލަތުގެ އެހެން މުވައްޒަފަކު ލައްވައި، އެ މުވައްޒަފަކު ނިސްބަތްވާ ޕާޓީއެއްގެ ފައިދާއަށްޓަކައި، އެ ޕާޓީއެއްގެ މަސައްކަތެއް ނުވަތަ ކަމެއް ކުރުވައިގެން ނުވާނެއެވެ.

މާއްދާ 47. އަމިއްލަ ފައިދާއަށާއި ޕާޓީގެ ފައިދާއަށް ދައުލަތުގެ ތަކެތި ބޭނުން ނުކުރުން

ދައުލަތުގެ ޢިމާރާތެއް ޕާޓީއަކުން ބޭނުންނުކުރުން: 48. ދައުލަތުގެ އެއްވެސް ޢިމާރާތެއް ނުވަތަ މުދަލެއް ނުވަތަ ވަސީލަތެއް ހަމައެކަނި އެއް ޕާޓީއެއްގެ ބައްދަލުވުންތަކަށް ނުވަތަ ޙަރަކާތްތަކަށް ބޭނުންކުރެވޭގޮތަށް ހަމަޖައްސައިގެން ނުވާނެއެވެ.

މާއްދާ 48. ދައުލަތުގެ ޢިމާރާތެއް ޕާޓީއަކުން ބޭނުންނުކުރުން

އަދަބު: 49. (ހ) މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމަކާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެ ފަރާތެއް ޖޫރިމަނާކުރުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.(1) ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރުކަމަށް ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް މީހެއްގެ ނަން ހުށަހަޅައިފިނަމަ އެކަން ކުރި ފަރާތެއް 5,000 (ފަސް ހާސް) ރުފިޔާއާއި 10,000 (ދިހަ ހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުން.(2) މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ފިޔަވައި މި ޤާނޫނުގެ އެހެން މާއްދާއަކާ ޚިލާފުވާ ފަރާތެއް 30,000 (ތިރީސް ހާސް) ރުފިޔާއާއި 75,000 (ހަތްދިހަފަސް ހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު، އެ ޢަމަލެއް ހިންގި ފަރާތެއް ނިސްބަތްވާ ޕާޓީއެއް، -/100،000 (އެއްލައްކަ) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުން. (ށ) ޖޫރިމަނާ ފައިސާ ނުދައްކައިފިނަމަ އެ ޕާޓީއަކަށް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދޭ އެހީން އެ ޖޫރިމަނާ ފައިސާ އުނިކުރުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

މާއްދާ 49. އަދަބު

ނުވަވަނަ ބާބު: އެހެނިހެން ކަންކަން

ލިޔެކިޔުން ފޮނުވުން: 50. (ހ) މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޕާޓީ ތަމްސީލުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ފަރާތަށް ކޮމިޝަނުން ފޮނުވަންޖެހޭ ލިޔުންތަކާއި އެންގުންތައް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އިދާރީ އޮފީސްކަމަށް ކޮމިޝަނަށް ދީފައިވާ އެޑްރެހަށް ފޮނުވުމުން، މި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދަށްޓަކައި އެ ފަރާތަށް ފޮނުވުނީކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. (ށ) މި ޤާނޫނުގައި ބުނެފައިވާ ކަންކަން ކުރުމަށާއި ތަކެތި ހުށަހެޅުމަށް ދީފައިވާ މުއްދަތުތައް ގުނުމުގައި ސަރުކާރު ބަންދު ދުވަސްތަކެއް ނުހިމެނޭނެއެވެ.

މާއްދާ 50. ލިޔެކިޔުން ފޮނުވުން

ގަވާއިދު ހެދުން: 51.(ހ) މި ޤާނޫނު ތަންފީޛުކޮށް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ އެންމެހައި ގަވާއިދުތައް ހަދައި ހިންގާނީ ކޮމިޝަނުންނެވެ. (ށ) މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ އެންމެހައި ގަވާއިދުތައް، މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 6 (ހައެއް) މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކޮމިޝަނުން ހަދައި، ޢާންމުކުރަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 51. ގަވާއިދު ހެދުން

ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުން: 52. މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާނީ، މި ޤާނޫނު ފާސްވެ، ތަޞްދީޤުކޮށް ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ.

މާއްދާ 52. ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުން

ޤާނޫނަށް 4 ވަނަ އިސްލާހު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނުން މި މާއްދާ ވަނީ އުވާލާފައި

މާއްދާ 53. ޖަދުވަލަކީ ޤާނޫނުގެ ބައެއް ކަމަށް ކަނޑައެޅުން - އުވާލާފައި

މާނަ: 54. (ހ) މި ޤާނޫނުގައި އެ ލަފްޒެއް ނުވަތަ ޢިބާރާތެއް ބޭނުންކޮށްފައި އޮތްގޮތުން ކަނޑައެޅިގެން އެހެންގޮތަކަށް ދޭހަނުވާހާ ހިނދަކު:(1) "ކޮމިޝަން" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 167 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށެވެ.(2) "މެނިފެސްޓޯ" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ޕާޓީގެ އުސޫލުތަކާއި، ސިޔާސަތުތަކާއި، ޕާޓީގެ ފަރާތުން ކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަންތައްތަކާއި ކުރުމަށް ޤަޞްދުކުރާ ކަންތައްތަކަށެވެ.(3) "ޕާޓީ ތަމްސީލުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ފަރާތް" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ޕާޓީގެ ދުވަހުން ދުވަހަށް ކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތައް ކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލުމަށާއި، ޕާޓީ ތަމްސީލުކުރުމަށްޓަކައި ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޢައްޔަންކޮށްފައިވާ ނުވަތަ އިންތިޚާބުކޮށްފައިވާ މީހާއަށެވެ.(4) "ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުން" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، މި ޤާނޫނުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބައްދަލުވުމަށެވެ.(5) "ޢާންމު ބައްދަލުވުން" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ޢާންމުންނަށް ބައިވެރިވެވޭ ގޮތަށް ހުޅުވާލައިގެން ބާއްވާ ބައްދަލުވުމަށެވެ.(6) ''ޤައުމީ ބައްދަލުވުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ ޕާޓީގެ ހުރިހާ މެންބަރުން ތަމްސީލުކުރެވޭ ގޮތަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުމަށެވެ.(ށ) މި ޤާނޫނުގައި އެކަހެރި ނަން ބޭނުންކޮށްފައިވާ ތަންތާނގައި ގިނަ ނަމުގެ ގޮތުގައި އަދި ގިނަ ނަން ބޭނުންކޮށްފައިވާ ތަންތާނގައި އެކަހެރި ނަން ދޭހަވާގޮތަށް މާނަކުރެވިދާނެއެވެ.

މާއްދާ 54. މާނަ 

ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ގަވާއިދު

މާއްދާތައް

ތަޢާރަފާއި ނަން: 1. (ހ)	މި ގަވާއިދަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2013 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހެދިފައިވާ ގަވާއިދެކެވެ. މިއީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމާއި، ޕާޓީ ރަޖިސްޓަރީކުރުމާއި، ޕާޓީ ހިންގުމާއި، ޕާޓީގެ މެންބަރުކަމާއި، ޕާޓީގެ ނަމުގައި އިންތިޚާބުތަކަށް ކުރިމަތިލުމާއި، ޕާޓީއަށް މުދަލާއި ފައިސާ ހޯދުމާއި، ޕާޓީގެ މުދަލާއި ފައިސާ ބެލެހެއްޓުމާއި، މުދަލާއި ފައިސާއިން މުޢާމަލާތުކުރުމާއި، މިކަންކަމުގައި އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުމާއި، ޕާޓީ އުވައިލުމުގެ އުސޫލުތައް ކަނޑައަޅައި، ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުން ތަބާވާންޖެހޭ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ގަވާއިދެވެ.(ށ)	މި ގަވާއިދަށް ކިޔާނީ "ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ގަވާއިދު" އެވެ.

މާއްދާ 1. ތަޢާރަފާއި ނަން

ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޙައްޤުތަކާއި އިމްތިޔާޒުތައް: 2. ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ ޙައްޤު ފިޔަވައި އެހެން ޙައްޤުތަކާއި އިމްތިޔާޒުތަކުގެ ބޭނުންހިފުމުގައި އެ ޕާޓީއަކުން ކަނޑައަޅާ އުސޫލުތައް ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގައި ހިމަނަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 2. ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޙައްޤުތަކާއި އިމްތިޔާޒުތައް

ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމާއި ހިންގުން: 3. (ހ)	ދިވެހިރާއްޖޭގައި ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުފައްދައި ހިންގަންވާނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެންނެވެ.(ށ)	ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީކުރަން އެދޭ ފަރާތަކުން މިކަމަށް އެދި ހުށަހަޅާނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ ޖަދުވަލުގައިވާ ފޯމުންނެވެ. މި ފޯމުގެ ނަކަލެއް، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު 1 ގައި ވާނެއެވެ.(ނ)	ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުފެއްދުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފަރާތުން، އެ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކަށް ވުމަށް އެދިފައިވާ މަދުވެގެން 3,000 (ތިންހާސް) މީހުންގެ ސޮއި ހޯދައި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާގައި ހިމެނޭ މަޢުލޫމާތާއެކު، ޖަދުވަލު 2 ގައިވާ ފޯމު، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. މިގޮތުން ހުށަހެޅޭ 3,000 (ތިންހާސް) މީހުން، އެހެން ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކަށް ވެގެން ނުވާނެއެވެ.

މާއްދާ 3. ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމާއި ހިންގުން

ސިޔާސީ ޕާޓީގެ މަސްއޫލިއްޔަތު: 4. (ހ)	ޕާޓީން ކުރާ މުހިންމު ކަންކަން އާންމުކޮށް ފެންނާނޭހެން އެ ޕާޓީއެއްގެ ވެބްސައިޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި ޕާޓީގެ އޮޑިޓް ރިޕޯޓާއި އަހަރީ ރިޕޯޓު، ޕާޓީގެ ވެބްސައިޓުން އާންމުންނަށް ފެންނަގޮތަށް ބަހައްޓަންވާނެއެވެ. އަދި ޕާޓީގެ ވަކި ކަމަކާ ގުޅޭ ނުވަތަ ޕާޓީން ހިންގި ވަކި ހަރަކާތަކާ ގުޅިގެން ޕާޓީއަށް ލިބިފައިވާ އާމްދަނީއާއި، ކުރެވުނު ޚަރަދުގެ ތަފުސީލު ހޯދުމަށް ޕާޓީގެ އާންމު މެންބަރަކު އެދިއްޖެނަމަ، އެ ހަރަކާތަކާ ގުޅިގެން ލިބިފައިވާ އާމްދަނީއާއި، އަދި ޚަރަދުތަކުގެ އެންމެހައި ތަފުސީލުތައް އެ މެންބަރަކަށް ލިޔުމުން ދޭންވާނެއެވެ.(ށ)	ޕާޓީއަށް އިތުރުވާ މެންބަރުންނާއި ޕާޓީން ވަކިވާ މެންބަރުން އެނގޭނޭހެން (ނަމާއި އެޑްރެސް) ލަސްވެގެން 6 (ހައެއް) މަހުން އެއްފަހަރު އަޕްޑޭޓްކޮށްފައިވާ ލިސްޓު ޕާޓީގެ ވެބްސައިޓުގައި، ކޮންމެ ވަގުތަކު ފެންނާނޭހެން ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ. ޕާޓީން ހިންގާ ހަރަކާތްތަކާއި ޕާޓީގެ އެކި ގޮފިތަކުން ހިންގާ ހަރަކާތްތަކުގެ މަޢުލޫމާތު އާންމު މެންބަރުންނަށް ފެންނާނޭހެން ޕާޓީގެ ވެބްސައިޓުގައި ޝާއިޢުކޮށްފައި ބަހައްޓަންވާނެއެވެ.(ނ)	ޕާޓީން ހިންގާ ހަރަކާތްތަކުގެ މަޢުލޫމާތު، ރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ރޭޑިއޯ، ޓީވީ، ނޫސްމަޖައްލާތަކަށް ހަމަހަމަ ފުރުސަތުދީގެން އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ހާމަކުރަމުން ގެންދަންވާނެއެވެ.(ރ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގައި ބުނެފައިވާ ރިޕޯޓު، (ޕާޓީގެ މެމްބަރޝިޕަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި ޕާޓީގެ އިސް މަޤާމުތަކަށް އަންނަ ބަދަލު ހިމެނޭގޮތަށް) ކޮންމެ އަހަރަކު 2 (ދޭއް) ފަހަރު ކޮމިޝަނަށް ފޮނުވަންވާނެއެވެ. މިގޮތުން މީލާދީ ކަލަންޑަރުގެ ފުރަތަމަ 6 (ހައެއް) މަސްދުވަހުގެ ރިޕޯޓު ފޮނުވާނީ ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ޖުލައިމަހުގެ 15 ގެ ކުރިން، އަދި ދެވަނަ 6 (ހައެއް) މަސްދުވަހުގެ ރިޕޯޓު، ޖެހިގެން އަންނަ އަހަރުގެ ޖަނަވަރީމަހުގެ 15 ގެ ކުރިން ކޮމިޝަނަށް ފޮނުވަންވާނެއެވެ.(ބ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) ގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ފޮނުވަންޖެހޭ އަހަރީ ރިޕޯޓު، (ޖަދުވަލު 3 ގައިވާ ފޯމެޓަށް) ކޮންމެ އަހަރަކު އެއްފަހަރު ކޮމިޝަނަށް ފޮނުވަންވާނެއެވެ. މިގޮތުން ފާއިތުވި އަހަރުގެ ރިޕޯޓު ފޮނުވާނީ، ޖެހިގެން އަންނަ އަހަރުގެ މާރިޗުމަހުގެ 1 ގެ ކުރިންނެވެ.

މާއްދާ 4. ސިޔާސީ ޕާޓީގެ މަސްއޫލިއްޔަތު

ސިޔާސީ ޕާޓީގެ މެންބަރުންނަށް ވުން މަނާ ފަރާތްތައް: 5. (ހ)	ސިޔާސީ ޕާޓީގެ މެންބަރަކަށް ވުން މަނާ ފަރާތްތައް ތިރީގައި މިވަނީއެވެ.(1)	18 އަހަރު ނުފުރޭ ކުދިން.(2)	ފަނޑިޔާރުންނާއި ގާޒީންނާއި މެޖިސްޓްރޭޓުން.(3)	އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުންނާއި މުވައްޒަފުން.(4)	އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް.(5)	ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލް.(6)	ޤާނޫނު އަސާސީގައި ބަޔާންވެފައިވާ މުސްތަޤިއްލު ކޮމިޝަންތަކުގެ މެންބަރުން. (މީގެ ތެރޭގައި، ޤާނޫނު އަސާސީން ލާޒިމްކޮށްގެން ކޮމިޝަނެއްގައި ހުންނަ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރު އިސްތިސްނާވާނެއެވެ.)(7)	ޕޮލިސް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުން.(8)	މޯލްޑިވްސް އިންލެންޑް ރެވެނިޔު އޮތޯރިޓީގެ ކޮމިޝަނަރ.(9)	ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުން.(10)	މީޑިއާ ކައުންސިލުގެ މެންބަރުން.(11)	ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ މެންބަރުން.(12)	ސިފައިންގެ މީހުން.(13)	ފުލުހުންގެ މީހުން.(14)	މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީގެ ގަވަރުނަރާއި ވައިސް ގަވަރުނަރު.(15)	އެއްވެސް ކުންފުންޏެއް، ނުވަތަ ޖަމްޢިއްޔާއެއް، ނުވަތަ ޖަމާޢަތެއް.	(16)	ބިދޭސީން.(17)	ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނަކުން ސިޔާސީ ހަރަކާތެއްގައި ބައިވެރި ނުވެވޭނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ މީހުން.(ށ)	ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، ޤާނޫނު އަސާސީއާއި، ޤާނޫނުތަކާއި، ގަވާއިދުތަކުން ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ މެންބަރުންނަށްވުން މަނާކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން، މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) އާއި (15) އާއި (16) ފިޔަވައި، ދެން ހުރި ފަރާތްތަކުގެ ދަފުތަރެއް، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެކުލަވައިލަންވާނެއެވެ.(ނ)	މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނާ ދަފުތަރު އެކުލަވައިލުމަށް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަޢުލޫމާތު ހޯދަން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެދުމުން، ކަމާބެހޭ މުއައްސަސާތަކުން އެ މަޢުލޫމާތު ދޭންވާނެއެވެ.(1)	ފުރިހަމަ ނަން.(2)	ދާއިމީ އެޑްރެސް (އަތޮޅާއި ރަށާއެކު).(3)	ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގެ ނަންބަރު.(4)	އަދާކުރާ ވަޒީފާ (ވަޒީފާ އަދާކުރާ ތަނާއެކު).(ރ)	އެއްވެސް މީހަކު އެއްފަހަރާ 1 (އެކެއް) ސިޔާސީ ޕާޓީއަށްވުރެ ގިނަ ސިޔާސީ ޕާޓީގެ މެންބަރަކަށް ވެގެންނުވާނެއެވެ.

މާއްދާ 5. ސިޔާސީ ޕާޓީގެ މެންބަރުންނަށް ވުން މަނާ ފަރާތްތައް

ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުން: 6. (ހ)	ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުފެއްދުމަށް ޝައުޤުވެރިވާކަން ބަޔާންކޮށް މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު 4 ގައިވާ ފޯމު ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު، ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޝަރުޠު ހަމަވާ ފަރާތަކުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ކުރުމުގެ ހުއްދަ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެފަރާތަކަށް ދޭންވާނެއެވެ.	(1)	ދިވެހި ރައްޔިތަކަށްވުން.(2)	ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރި މީހެއްކަމުގައިވުން.(3)	އެހެން ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކަށް ނުވުން.(4)	އެމީހެއްގެ މައްޗަށް ޝަރުޢީ ޙުކުމެއް ތަންފީޛުކުރެވެމުންދާ މީހެއްކަމުގައި ނުވުން.(5)	އެހެން ޤައުމެއްގެ ރައްޔިތަކަށް ނުވުން.(6)	ސާބިތު ދަރަންޏެއް ދައްކަމުން ނުދާ މީހެއްކަމުގައި ނުވުން.(7)	ޖިނާއީ ކުށެއް ކުރިކަން ސާބިތުވެގެން، 12 (ބާރަ) މަސްދުވަހަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތެއްގެ ޙުކުމެއް އޭނާގެ މައްޗަށް ކޮށްފައިވާ މީހަކުނަމަ، އެ ޙުކުމެއް ތަންފީޛުކޮށް ނިމުނުތާ، ނުވަތަ އެ ޙުކުމުން ކަނޑައެޅުނު އަދަބު މަޢާފުކުރެވުނުތާ 3 (ތިނެއް) އަހަރުދުވަސް ވެފައިވުން.(8)	މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރި ކުރުމާއި، ކުޑަކުދިންނާ ބަދުއަޚުލާޤީ ޢަމަލު ހިންގިކަން އެއްވެސް އިރެއްގައި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހެއްކަމުގައި ނުވުން.(9)	މި ގަވާއިދުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން.(ށ)	ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފައްދުމުގެ ހުއްދައަށް އެދި، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު 4 ގައިވާ ފޯމު ފުރިހަމަކޮށް، އެ ފޯމާއެކު މިކަމަށް އެދޭ މީހާގެ، ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ، މުއްދަތު ހަމަނުވާ ކާޑުގެ ދެފުށުގެ ސާފު ކޮޕީއަކާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑު ފޯމު ހުށަހަޅަންޖެހޭނެއެވެ.(ނ)	ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުފައްދަން އެދޭ ފަރާތުން، މި މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ފޯމާއެކު ހުށަހަޅަންޖެހޭ ތަކެތި ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުމުން، ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުފެއްދުމުގެ ހުއްދަ 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ފަރާތަށް ލިޔުމުން ދޭންޖެހޭނެއެވެ.(ރ)	ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމުގެ ހުއްދައަށް އެދޭ ފަރާތުން އެ ޕާޓީއަށް ކިޔަން ހުށަހަޅައިފައިވާ ނަމަކީ ކޮމިޝަނުން ގަބޫލުކުރާ ނަމަކަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ. ވަކި ނަމެއްގައި ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުފެއްދުމަށް ކޮމިޝަނުން ހުއްދަ ދީފިނަމަ، ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތަކަށް އެ ނަން ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ އެހެން ފަރާތަކަށް ދީގެން ނުވާނެއެވެ.(ބ)	ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ހުއްދަ ދޭ ދުވަހުން ފެށިގެން 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި، މަދުވެގެން 3,000 (ތިންހާސް) މީހުން، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު 2 ގައިވާ ފޯމު ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު، ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.(ޅ)	މި މާއްދާގެ (ބ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުފައްދަން ހުށަހަޅާ ފޯމުތައް ފުރައިފައިވާ މީހުން އެހެން އެއްވެސް ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކަށް ވެގެން ނުވާނެއެވެ.(ކ)	މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު 2 ގައިވާ ފޯމު ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު، އެ ފޯމާއެކު، މެންބަރަކަށް ވުމަށް އެދޭ ފަރާތުގެ، ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ، މުއްދަތު ހަމަނުވާ ކާޑުގެ ސާފު ފޮޓޯކޮޕީއެއް ހުށަހަޅަން ޖެހޭނެއެވެ.(އ)	ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ހުށަހަޅާ ފޯމުތައް ޗެކުކޮށް ނިންމާއިރު 3,000 (ތިންހާސް) މީހުންގެ ސޮއި ހަމަނުވެއްޖެނަމަ، 3,000 (ތިންހާސް) މީހުންގެ ސޮއި ހަމަކުރުމަށް އިތުރު 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތު އެ ފަރާތަށް ދޭންޖެހޭނެއެވެ.(ވ)	ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުފައްދަން ހުށަހަޅާ ފޯމުތައް ޗެކުކުރުމުގައި، ޕާޓީގެ މެންބަރަކަށް ވުމަށް އެދި ފޯމު ފުރައިފައިވާ މީހާގެ މަޢުލޫމާތާއި، ފޯމުގައި ހިމެނޭ އެހެނިހެން މަޢުލޫމާތު ފުރިހަމަކޮށްފައިވޭތޯ ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. މިގޮތުން ބަލަންޖެހޭ މަޢުލޫމާތުތަކަކީ:(1)	ނަން (ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގައިވާ ގޮތަށް).(2)	ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގެ ނަންބަރު.(3)	ސޮއި (ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގައިވާ ގޮތަށް).(4)	އުފަން ތާރީޚު.(5)	ދާއިމީ އެޑްރެސް.(6)	މިހާރުގެ އެޑްރެސް.(7)	ސޮއިކުރި ތާރީޚު.(8)	އިނގިލީގެ ނިޝާން.(9)	ހެކިންގެ ނަމާއި، ދާއިމީ އެޑްރެހާއި، މިހާރުގެ އެޑްރެހާއި، އިޤްރާރާއި، ތާރީޚާއި ސޮއި.(10)	ފޯމުތައް ގެނައި މީހާގެ ނަމާއި އެޑްރެހާއި ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގެ ނަންބަރާއި، ސޮއި.(11)	ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ހުއްދަދީފައިވާ ފަރާތުގެ (ނުވަތަ އެފަރާތުން ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީ ދީ، އެކަން ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅާ ފަރާތެއްގެ) ނަމާއި، ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގެ ނަންބަރާއި، ސޮޔާއި ތާރީޚު.(މ)	ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުފެއްދުމަށްޓަކައި ފުރާ ފޯމުތައް ފުރުމުގައި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އާ ޚިލާފު އެއްވެސް ޢަމަލެއް ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.(ފ)	މި މާއްދާގެ (މ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދަ ޢަމަލެއް ހިންގައިފައިވާކަމުގެ ޝަކުވާއެއް ނުވަތަ ޕާޓީގެ މެންބަރަކަށް ވުމަށް އެދޭ ފޯމުގައި ސޮއިނުކުރާކަމަށް ބުނެ އެއްވެސް ފަރާތަކުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅައިފިނަމަ، އެފަދަ މައްސަލަތައް ބެލުމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް ހުށަހެޅުމުގެ އިޚްތިޔާރު ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން އެ މައްސަލައެއް ބަލައި ތަޙުޤީޤަށް ފެންނަގޮތުގެ ރިޕޯޓު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ފޮނުވަންދެން އެ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުން ވަގުތީގޮތުން މަޑުޖައްސާލަންވާނެއެވެ.(ދ)	ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ހުއްދަ ދިން ތާރީޚުން ފެށިގެން 6 (ހައެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ހުށަހެޅި ފޯމުތަކުގެ ތެރެއިން ޞައްޙަ 3000 (ތިންހާސް) ފޯމު ހަމަކުރެވިފައި ނުވާނަމަ، ނުވަތަ ޕާޓީ އުފައްދަން ހުށަހަޅައިފައިވާ ފޯމުތަކުގެ ތެރޭގައި އޮޅުވައިލައިގެން، ނުވަތަ ނުފޫޒު ފޯރުވައިގެން ނުވަތަ، އެހެން މީހެއްގެ ނަމުގައި އޭނާއަށް ނޭނގި ސޮއިކޮށްފައިވާ ފޯމު ހިމެނޭކަން މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް މެދުވެރިކޮށް ކުރާ ތަޙުޤީޤަށް ފެނިގެން އެކަން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް އަންގައިފިނަމަ، އެ ޕާޓީއެއް އުފެއްދުމަށް ދިން ހުއްދަ ބާޠިލުކުރަންވާނެއެވެ.(ތ)	ޕާޓީ އުފައްދަން ދިން މުއްދަތުގައި ޕާޓީ އުފެއްދިފައިނުވާނަމަ، ނުވަތަ ޕާޓީ އުފައްދަން ދީފައި އޮތް ހުއްދަ ބާޠިލުކޮށްފިނަމަ، ޕާޓީ އުފެއްދުމުގެ ހުއްދައަށް އެދުނު ފަރާތަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެކަން އަންގާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޕާޓީ އުފައްދަން ހުށަހަޅައިފައިވާ ހުރިހާ ފޯމެއް، އެ ހުށަހެޅި ފަރާތުން އަނބުރާ ގެންދަންވާނެއެވެ.&nbsp;އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެ ފޯމުތައް އަނބުރާ ގެންގޮސްފައިނުވާނަމަ، ފޯމުތައް ނައްތައިލުމުގެ އިޚްތިޔާރު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.(ލ)	ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމުގެ ހުއްދައަށް އެދުނު ފަރާތުން މި މާއްދާގެ (މ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާފަދަ ޢަމަލެއް ހިންގައިފައިވާކަން ތަޙުޤީޤަށް ސާބިތުވެގެން އެމީހަކަށް ދީފައި އޮތް ޕާޓީ ރަޖިސްޓަރީކުރުމުގެ ހުއްދަ ބާޠިލުކުރުމާއެކު، އެމީހަކަށް ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީކުރުމުގެ ހުއްދަ އަލުން ނުދީ ހިފެހެއްޓުމުގެ އިޚްތިޔާރު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ. މިގޮތުން ހިފަހައްޓާ މުއްދަތު 3 (ތިނެއް) އަހަރުދުވަހަށްވުރެ އިތުރުވެގެން ނުވާނެއެވެ.

މާއްދާ 6. ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުން

ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުން: 7. (ހ)	ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފައްދަން ހުއްދަ ދިނުމަށްފަހު، 3,000 (ތިންހާސް) މީހުން ހަމަކޮށްގެން ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅައި، އެކަން ކޮމިޝަނުން ކަށަވަރުކޮށްފައި ޕާޓީ އުފައްދަން ހުއްދަދީފައިވާ ފަރާތަށް އެންގުމުން، 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި، މި ގަވާއިދުގެ 8 (އަށެއް) ވަނަ މާއްދާގައި ވާގޮތަށް، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެންމެހައި ކަންކަން ހިމަނައިގެން، ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދާއި މައިގަނޑު މެނިފެސްޓޯ އެކުލަވައިލައި، މިކަންކަން ފާސްކުރުމަށް ބައްދަލުވުމެއް،ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ހުއްދަ ލިބުނު ފަރާތުން ބާއްވަންޖެހޭނެއެވެ. މި ބައްދަލުވުމަށް ކިޔާނީ ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުމެވެ.(ށ)	ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުމަކީ، ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ހުށަހަޅައިފައިވާ ޞައްޙަ 3,000 (ތިންހާސް) މެންބަރުންގެ ތެރެއިން އެންމެ މަދުވެގެން 300 (ތިންސަތޭކަ) މެންބަރުން ހަމަވާ ބައްދަލުވުމަކަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ.(ނ)	މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބައްދަލުވުން ބޭއްވުމުގެ 3 (ތިނެއް) ދުވަހުގެ ކުރިން، އެ ބައްދަލުވުން ބާއްވާ ފަރާތުން ކޮމިޝަނަށް ލިޔުމުން އަންގަންޖެހޭނެއެވެ. އަދި އާންމުކޮށް އިޢުލާނެއް ކޮށްގެން، ނުވަތަ އެހެން ގޮތަކުން ނަމަވެސް&nbsp;ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހަރަކާތްތެރިވާ މީޑިއާގެ ހުރިހާ ފަރާތްތަކަށް އެ ބައްދަލުވުމުގައި ބައިވެރިވުމަށް ދަޢުވަތުދޭންވާނެއެވެ.(ރ)	ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ބާއްވާ، ބައްދަލުވުމަށް ކޮމިޝަނުގެ އިދާރާގެ ވެރިންގެ ފެންވަރުގެ މުވައްޒަފަކާއި، ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ މިންވަރުން އެހެން މުވައްޒަފުން ހާޒިރުވެ، ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ހުށަހަޅައިފައިވާ 3,000 (ތިންހާސް) މީހުންގެ ތެރެއިން 300 (ތިންސަތޭކަ) މީހުން ހާޒިރުވިތޯ ޗެކުކޮށް ބެލުމާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ ކަންކަން ފުރިހަމަކުރޭތޯ ޔަގީންކުރަންވާނެއެވެ. އަދި މިކަންކަން ޔަގީންކުރުމަށްފަހު، ކޮމިޝަނުގެ އިދާރާގެ އިސް މުވައްޒަފަކު ސޮއިކޮށްފައި، އެ ޕާޓީއަށް މިކަމުގެ ލިޔުމެއް ދޭންވާނެއެވެ.(ބ)	ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުމުގައި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބާޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަން ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު، އެ ބައްދަލުވުމުގެ ޔައުމިއްޔާ ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 7. ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުން

ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ދީފައިވާ ހުއްދަ ބާޠިލުކުރުން: 8. (ހ)	ޕާޓީއެއް އުފެއްދުމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅައިފައިވާ ހުށަހެޅުމަކާ ގުޅިގެން އެއްވެސް ފަރާތަކުން ހުށަހަޅާ ޝަކުވާއެއް ކޮމިޝަނުން ބަލާއިރު، އެ ޕާޓީއެއް އުފެއްދުމުގައި އަންނަނިވި ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ހިނގައިފައިވާކަން ކޮމިޝަނުގެ ތަޙުޤީޤަށް ސާބިތުވެއްޖެނަމަ، އާންމު މަޞްލަޙަތަށް ބަލައި، އެ ޕާޓީއެއް އުފެއްދުމަށް ދީފައިވާ ހުއްދަ ބާޠިލްކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.(1)	ހުއްދަދީފައިވާ ފަރާތުން ޕާޓީއެއް އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތްކުރަމުންދަނީ ރަޖިސްޓަރީކުރެވި ހިނގަމުންދާ އެހެން ޕާޓީއެއްގެ ވަސީލަތްތައް ނުވަތަ މުވައްޒަފުން ބޭނުންކޮށްގެންކަން ނުވަތަ އެ ޕާޓީއެއްގެ ކަންކަމުގައި ޒިންމާވާނެ އިސްފަރާތެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން އެ ޕާޓީއެއްގެ ހިނގުން ހުއްޓިގެން ހިނގައިދާނެ ފަދަ ގޮތަކަށްކަމަށްވުން.(2)	ހުއްދަދީފައިވާ ފަރާތުން ޕާޓީއެއް އުފެއްދުމަށް މަސައްކަތްކުރަމުންދަނީ ނުރަނގަޅު ނުފޫޒާއި ބާރު ބޭނުންކޮށްގެން ނުވަތަ އޮޅުވައިލައިގެންކަމަށްވުން.(3)	ހުއްދަދީފައިވާ ފަރާތުން އުފެއްދުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ސިޔާސީ ޕާޓީ ނިސްބަތްވާ ފަރާތްތަކަކަކީ ހިނގަމުންދާ އެހެން ޕާޓީއެއްގެ ލީޑަރޝިޕްގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަތަކަށްވެފައި، އެފަރާތްތަކުން އެ ޕާޓީއެއްގެ ނަން ބޭނުންކޮށްގެން އިތުރު އެހެން އާންމު ފަރުދެއްގެ ނުވަތަ މަޢުނަވީ ޝަޚްޞެއްގެ މަޞްލަޙަތާ ގުޅިފައިވާ މުޢާމަލާތެއްގެ ތެރެއަށް ޕާޓީ ވެއްދުމަށްފަހު، ޕާޓީގެ ފަރާތުން އަދާކޮށްދޭންޖެހޭ ޒިންމާ އަދާކޮށްފައިނުވުން.(4)	ހުއްދަދީފައިވާ ފަރާތުން އުފެއްދުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފައްދަނީ ކުށްކުރާ ޖަމާޢަތެއްގެ މެންބަރުން ބައިވެރިކޮށްގެން އެ ޖަމާޢަތަކުން ސިޔާސީ ބާރު ހޯދުމަށް ކަމަށްވުން.(ށ)	މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުށަހެޅޭ ޝަކުވާއެއް ބަލާއިރު، ޖިނާއީ ކުށުގެ ޢަމަލެއް ހިމެނޭކަމަށް ފެންނަނަމަ، އެ މައްސަލައެއް ތަޙުޤީޤުކުރުމަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާއަށް ފޮނުވުމުގެ އިޚްތިޔާރު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

މާއްދާ 8. ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ދީފައިވާ ހުއްދަ ބާޠިލުކުރުން

ސިޔާސީ ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދު: 9. ކޮންމެ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގައި ވެސް އެ ޕާޓީއެއް ހިންގާނެ އަސާސީ ގަވާއިދެއް، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 14 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާގޮތަށް އެކުލަވައިލައި، ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުމުން ފާސްކުރުމަށްފަހު، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. ކޮމިޝަނުން އެ ގަވާއިދު ބަލައި ޗެކުކުރުމަށްފަހު، ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނާއި ޚިލާފު ނުވާނަމަ، އެކަން އެ ޕާޓީއަކަށް އަންގައި، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުގައި ދަފުތަރުކުރަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 9. ސިޔާސީ ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދު

ޕާޓީއަށްދޭ ނަމާއި ޕާޓީ ރަމްޒުކޮށްދޭ ތަކެތި ފާސްކުރުން: 10. ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީކުރުމުގެ ކުރިން، އެ ޕާޓީން ހުށަހަޅާ ތަކެތި ބަލައި ފާސްކުރަންވާނެއެވެ. އަދި ފާސްނުވާ ތަކެތި ބަދަލުކުރުމަށް 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ މުއްދަތު ދޭންޖެހޭނެއެވެ.

މާއްދާ 10. ޕާޓީއަށްދޭ ނަމާއި ޕާޓީ ރަމްޒުކޮށްދޭ ތަކެތި ފާސްކުރުން

ސިޔާސީ ޕާޓީ ރަޖިސްޓަރީ ކުރުމަށް ހުށަހެޅުން: 11. (ހ)	ސިޔާސީ ޕާޓީ ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހަޅާނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ.(ށ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ ރަޖިސްޓަރީ ފީގެގޮތުގައި ދައްކަންޖެހޭ 10,000/- (ދިހަހާސް) ރުފިޔާ ދައްކަންވާނީ ނަގުދު ފައިސާއިންނެވެ.

މާއްދާ 11. ސިޔާސީ ޕާޓީ ރަޖިސްޓަރީ ކުރުމަށް ހުށަހެޅުން

ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހަޅާއިރު ފޯމާއެކު ހިމަނަންޖެހޭ ލިޔުމާއި ތަކެތި: 12. (ހ)	ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅާއިރު ފޯމާއެކު ހިމަނަންޖެހޭ ލިޔުމާއި ތަކެތި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުން ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.(ށ)	މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ތަކެތި ކޮމިޝަނަށް ބަލައިގަނެ، އެ ތަކެތީގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްފަހު، އާންމުންނަށް ފެންނާނެހެން ކޮމިޝަނުގެ ވެބްސައިޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 12. ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހަޅާއިރު ފޯމާއެކު ހިމަނަންޖެހޭ ލިޔުމާއި ތަކެތި

ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހަޅާއިރު މަޢުލޫމާތު ފުރިހަމަނުވުން: 13. (ހ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކަންކަން ފުރިހަމަވޭތޯ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ. މި މަޢުލޫމާތު ފުރިހަމަކުރުމަށް ދޭންޖެހޭ 15 (ފަނަރަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެކަން ނުކޮށްފިނަމަ، ޕާޓީ އުފައްދަން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުން ބާޠިލުވާނެއެވެ.(ށ)	ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ހުށަހަޅާ ފޯމުތައް ޞައްޙަވާނީ، ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަން ފުރިހަމަވުމުންނެވެ.(1)	ކަނޑައަޅައިފައިވާ މިންގަނޑަށް ފެތޭ، ސާފު ފިންގަޕްރިންޓް.(2)	ނަން (ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގައިވާ ގޮތަށް)(3)	ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގެ ނަންބަރު (ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގައިވާ ގޮތަށް)(4)	ދާއިމީ އެޑްރެސް.(5)	މިހާރު އުޅޭ އެޑްރެސް.(6)	އުފަން ތާރީޚު.(7)	ހެކިވެރިންގެ މަޢުލޫމާތު.(8)	ޕާޓީގެ ފަރާތުން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ މަޢުލޫމާތުތައް.(9)	ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުތަކުގެ ސާފުކޮޕީއެއް.(10)	ސިޔާސީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ފުރާ ފޯމުތައް ފުރުމުގައި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2013&nbsp;(ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އާ ޚިލާފު އެއްވެސް ޢަމަލެއް ކޮށްފައިނުވާކަން.

މާއްދާ 13. ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހަޅާއިރު މަޢުލޫމާތު ފުރިހަމަނުވުން

ސިޔާސީ ޕާޓީ ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުން: 14. ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީކުރަން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ފުރިހަމަކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީކޮށްދޭން ޖެހޭނެއެވެ. އަދި ބުނެވިދިޔަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ޕާޓީ ރަޖިސްޓަރީވީކަން، ޕާޓީ ތަމްސީލުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ފަރާތަށް، 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އަންގައިފައިނުވާނަމަ، މި މާއްދާގައިވާގޮތަށް އެއީ ރަޖިސްޓަރީވެފައިވާ ޕާޓީއެއްކަމުގައި ބެލޭނެއެވެ.

މާއްދާ 14. ސިޔާސީ ޕާޓީ ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުން

ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީވުމާ ގުޅިގެން ޕާޓީން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން: 15. (ހ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަން ކުރުމަށްފަހު، 15 (ފަނަރަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ލިޔުމުން އެކަން ކޮމިޝަނަށް އަންގަންވާނެއެވެ.(ށ)	ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެން ޕާޓީގެ މެންބަރުންގެ ރަޖިސްޓަރީ ލިޔެ ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.(ނ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުގައި ދަފުތަރު ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ލިޔެ ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.(ރ)	ޕާޓީގެ އޮފީސް ހުޅުވައިފައި ހުންނާނެ ގަޑިތަކާއި، ޕާޓީގެ ކަންކަމުގައި އާންމު ރައްޔިތުން ގުޅަންޖެހޭނެ ފޯނު ނަންބަރުތައް އާންމުކޮށް އިޢުލާނުކޮށްގެން ރައްޔިތުންނަށް އެނގޭގޮތަށް ހަދަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 15. ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓަރީވުމާ ގުޅިގެން ޕާޓީން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން

ޕާޓީގެ މެންބަރުންގެ ރަޖިސްޓަރީ: 16. (ހ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން ހިންގާ ސީޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ މެންބަރުންގެ ރަޖިސްޓަރީ، ކޮމިޝަނުންނާއި ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުން ވެސް ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.(ށ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 28 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހާލަތު އައިސްގެން މެންބަރުންގެ އަދަދު ފުރިހަމަކުރުމަށް ދިން 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި 3,000 (ތިންހާސް) މެންބަރުން ހަމަނުވެއްޖެނަމަ، އެ ޕާޓީއެއް އުވުނީކަމަށް ބަލައި، ކޮމިޝަނުން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ކުރަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 16. ޕާޓީގެ މެންބަރުންގެ ރަޖިސްޓަރީ

ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފުތަރު: 17. (ހ)	އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ލިޔެ ބަލަހައްޓާ ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފުތަރު އާންމުކޮށް ފެންނާނެ ގޮތަކަށް ހަމަޖައްސަންޖެހޭނެއެވެ.(ށ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ފަރާތްތަކުގެ އިތުރަށް، ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފުތަރުގައި، އަންނަނިވި މަޢުލޫމާތު ހިމެނިފައި ހުންނަން ޖެހޭނެއެވެ.(1)	ޕާޓީގެ ހިންގުމުގެ އެންމެ އިސް މަސްއޫލިއްޔަތު އޮތް ފަރާތުގެ ނަމާއި މަޤާމު (ރައީސް، ޗެއަރޕަރސަން، ލީޑަރު)(2)	ޕާޓީގެ ހިންގުމުގެ އެންމެ އިސް މަސްއޫލިއްޔަތު އޮތް ފަރާތުގެ ނައިބުންގެ ނަމާއި މަޤާމު.(3)	އިދާރީ ހިންގުމުގެ އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތުގެ ނަމާއި މަޤާމު.(4)	ޕާޓީގެ ފައިސާއާބެހޭ ކަންކަން ބަލަހައްޓާ އިސް ފަރާތުގެ ނަމާއި މަޤާމު.(5)	ޕާޓީގެ އެންމެ އިސް ކޮމިޓީ/ކައުންސިލުގެ މެންބަރުންގެ ނަމާއި މަޤާމު.(6)	ޕާޓީގެ ގޮފިތަކާއި، ގޮފިތަކުގެ އިސް ފަރާތްތަކުގެ ނަމާއި މަޤާމު.(7)	ޕާޓީގެ ކުލައާއި، ލޯގޯ ނުވަތަ ނިޝާނާއި، ސިއްކައާއި، މޮޓޯއެއް ވާނަމަ މޮޓޯ.(8)	ޕާޓީގެ އޮފީސް ހިންގާ އެޑްރެސް (ގޭގެ ނަމާއި، މަގާއި، އަވަށާއި، ރަށާއި، އަތޮޅު/ސިޓީ ހިމެނޭގޮތަށް).

މާއްދާ 17. ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފުތަރު

ޕާޓީއަށް މެންބަރުން ވެއްދުން: 18. (ހ)	ކޮންމެ ޕާޓީއަކަށް ވެސް މެންބަރުން ވެއްދުމަށް (އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅައިފައިވާ ފޯމެޓަށް) ފޯމެއް އެ ޕާޓީއަކުން ތަޢާރަފުކުރަންވާނެއެވެ. މި ފޯމުގެ ނަމޫނާއެއް، ޖަދުވަލު 5 ގައި ވާނެއެވެ. އެ ފޯމު ހުށަހަޅާއިރު، ފޯމުގައި ހިމެނުމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅައިފައިވާ ހުރިހާ މަޢުލޫމާތެއް ފުރިހަމަކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. ފޯމުގައި ހިމެނޭ އިނގިލީގެ ނިޝާން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ފެންވަރަކަށް ޖަހައިފައި ހުންނަންވާނެއެވެ.(ށ)	މެންބަރުންގެ ގޮތުގައި ދަފުތަރު ކުރުމަށް ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުން ހުށަހަޅާ ފޯމު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުގެ ދަފުތަރުގައި ހިމެނުމުގެ ކުރިން، އެ ފޯމަކީ ޞައްޙަ ފޯމެއްކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ޓަކައި ފޯމާ ގުޅޭގޮތުން އެއްވެސް ޝަކުވާއެއް އޮތްނަމަ، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު 8 ގައިވާ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް މެންބަރުންގެ ގޮތުގައި ދަފުތަރު ކުރުމަށް ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުން ހުށަހަޅާ ފޯމުތަކަށް ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ އުސޫލުގެ ތެރެއިން ޝަކުވާ ހުށަހެޅޭނެއެވެ.&nbsp;

މާއްދާ 18. ޕާޓީއަށް މެންބަރުން ވެއްދުން

ޕާޓީން މެންބަރުން ވަކިވުން: 19.(ހ)	ޕާޓީގެ މެންބަރަކު ޕާޓީން ވަކިވުމަށް އެދިއްޖެނަމަ، ލަސްވެގެން 14 (ސާދަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ މީހަކު ޕާޓީން ވަކިކޮށްދޭންވާނެއެވެ. އަދި ޕާޓީއަށް ހުށަހަޅައިގެން 14 (ސާދަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޕާޓީން ވަކިކޮށް ނުދީފިނަމަ، އެކަން ބަޔާންކޮށް، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު 6 ގައިވާ ފޯމު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުމުން، އޭނާގެ ނަން، ޕާޓީގެ ދަފުތަރުން އުނިކޮށްދޭންވާނެއެވެ. ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކު ސިޔާސީ ޕާޓީ އެއްގައި އުޅުން މަނާ މަޤާމަކަށް ކުރިމަތިލުމަށް ނުވަތަ އެ މީހަކަށް ނޭނގި ޕާޓީއެއްގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން، ޕާޓީން ވަގުތުން ވަކިވާން އެދިއްޖެނަމަ، މިގަވާއިދުގެ&nbsp;	ޖަދުވަލު 6 ގައިވާ ފޯމު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުމުން،ޕާޓީގެ ދަފުތަރުން ވަގުތުން އުނިކޮށްދޭންވާނެއެވެ.(ށ)	ކުރިންހުރި ޕާޓީއަށް ނޭނގި އެހެން ޕާޓީއަކަށް ބަދަލުކޮށްފައިވާތީ، ކުރީގައި އޮތް ޕާޓީއަށް ބަދަލުވުމަށް، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު 6 ގައިވާ ފޯމު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުމުން، ނޭނގި ރަޖިސްޓަރީ ކޮށްފައި އޮތް ޕާޓީން ވަގުތުން ވަކިކޮށް، ކުރިން އޮތް ސިޔާސީ ޕާޓީއަށް ރުޖޫޢަކޮށްދޭންވާނެއެވެ.(ނ)	މި ގަވާއިދުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ފަރާތެއް ސިޔާސީ ޕާޓީއަކަށް ވައްދައިފައިވާކަން ކޮމިޝަނަށް އެނގިއްޖެނަމަ، އެ ފަރާތެއް ޕާޓީގެ ދަފުތަރުން އުނިކުރަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 19. ޕާޓީން މެންބަރުން ވަކިވުން

ސިޔާސީ ޕާޓީގެ މުހިންމު ތަފުސީލުތަކަށް އަންނަ ބަދަލު: 20. ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 25 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ސިޔާސީ ޕާޓީގެ މުހިންމު ތަފުސީލުތަކަށް އަންނަ ބަދަލު ޕާޓީއަކުން ކޮމިޝަނަށް އެންގުމުން، ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެ ބަދަލު ގެނެސް، އެ ޕާޓީއަކަށް އެކަން އަންގަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 20. ސިޔާސީ ޕާޓީގެ މުހިންމު ތަފުސީލުތަކަށް އަންނަ ބަދަލު

ޕާޓީގެ އިދާރީ އޮފީސް: 21. (ހ)	ޕާޓީގެ އިދާރީ އޮފީހުގެ ބޭރުގައި، ޕާޓީގެ ނަންބޯޑު، އާންމުންނަށް ފެންނަގޮތަށް ހަރުކޮށްފައި ހުންނަންވާނެއެވެ.(ށ)	ޕާޓީގެ އޮފީސް ހުޅުވައިފައި ހުންނާނެ ގަޑިތަކާއި، ޕާޓީގެ ކަންކަމުގައި އާންމު ރައްޔިތުން ގުޅަންޖެހޭނެ ފޯނު ނަންބަރުތައް އާންމުކޮށް އިޢުލާނުކޮށް ރައްޔިތުންނަށް އެނގޭގޮތަށް ހަމަޖައްސަންވާނެއެވެ.(ނ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނާގޮތަށް އޮފީހެއް ހިންގާނަމަ، ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަޢުލޫމާތާއެކު ކޮމިޝަނަށް 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ލިޔުމުން އަންގަންވާނެއެވެ.(1)	އޮފީސް ހުޅުވައިފައި ހުރި ޤައުމު.(2)	ގުޅޭނެ ފޯނު ނަންބަރު، ފެކުސް ނަންބަރު، އީމެއިލް އެޑްރެސް.(3)	އެ އޮފީހުގެ ޕޯސްޓަލް އެޑްރެސް.

މާއްދާ 21. ޕާޓީގެ އިދާރީ އޮފީސް

މެންބަރުންނާމެދު ސުލޫކީ ފިޔަވަޅު އެޅުމާއި މެންބަރުކަމުން ވަކިކުރުން: 22. މެންބަރުންނާމެދު ސުލޫކީ ފިޔަވަޅު އެޅުމާއި، މެންބަރުކަމުން ވަކިކުރުމުގައި ބަލާނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 17 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކަންތަކަށާއި އެ ޕާޓީއެއްގެ އަސާސީ ގަވާއިދަށެވެ.

މާއްދާ 22. މެންބަރުންނާމެދު ސުލޫކީ ފިޔަވަޅު އެޅުމާއި މެންބަރުކަމުން ވަކިކުރުން

ޕާޓީގެ ނަމުގައި އިންތިޚާބުތަކަށް ކުރިމަތިލުން: 23. ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާއާއި ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް އެއްވެސް ޕާޓީއަކުން އިންތިޚާބަކަށް ކެންޑިޑޭޓަކު ނެރެގެން ނުވާނެއެވެ. ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް ޕާޓީގެ ނަމުގައި އިންތިޚާބަށް ކެންޑިޑޭޓަކު ނެރޭނަމަ، އޭނާގެ ކެންޑިޑެސީ، ކޮމިޝަނުން ގަބޫލުކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.

މާއްދާ 23. ޕާޓީގެ ނަމުގައި އިންތިޚާބުތަކަށް ކުރިމަތިލުން

ސިޔާސީ ޕާޓީ އުވައިލުން: 24. (ހ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 30 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން ކަމެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ، ކޮމިޝަނުން އެ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުވައިލަންވާނެއެވެ. އަދި ޕާޓީތަކުގެ ދަފުތަރުން އެ ޕާޓީގެ ނަން އުނިކުރުމަށްފަހު،&nbsp;&nbsp;7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެކަން އާންމުކޮށް އިޢުލާންކުރަންވާނެއެވެ.(ށ)	ޕާޓީއެއް އުވައިލުމަށް އެ ޕާޓީއެއްގެ އަސާސީ ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް ނިންމުމަށްފަހު، ނުވަތަ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 30 ވަނަ މާއްދާއާއި، 31 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ދިމާވެގެން ޕާޓީއެއް އުވައިލާނަމަ، ބުނެވިދިޔަ ޤާނޫނުގެ 33 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތަށް އެ ޕާޓީއަކުން ޢަމަލުކުރުމަށްފަހު، އެކަން ލަސްވެގެން 15 (ފަނަރަ) ދުވަހުގެތެރޭގައި ކޮމިޝަނަށް އަންގަންވާނެއެވެ.&nbsp;(ނ)	ޕާޓީ އުވައިލަން ނިންމައި، ޕާޓީގެ ފަރާތުން ކޮމިޝަނަށް އެންގުމުން، އެކަން ކޮށްފައިވަނީ ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށްކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްފަހު، ޕާޓީ އުވައިލަންވާނެއެވެ.(ރ)	ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅައިފައިވާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ޕާޓީއެއް އުވައިލުމަށް ނިންމައި، އެކަން މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ކޮމިޝަނަށް ނާންގައިފިނަމަ، އަންނަނިވި ފިޔަވަޅުތައް ކޮމިޝަނުން އަޅަންވާނެއެވެ.(1)	އެކަން ހިނގައިފައިވާ ގޮތް ބަލައި، ޕާޓީގެ އުވައިލުމަށް ނިންމި ނިންމުމުގެ ތަފުސީލު ހޯދުން.(2)	އެ ޕާޓީއެއްގެ އަސާސީ ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް ނިންމައިފައިވާ ނިންމުމެއްނަމަ، ޕާޓީ އުވައިލުން.(ބ)	ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުވައިލުމުގެ ހުށަހެޅުން އެ ޕާޓީގެ ނިންމުންތައް ނިންމާ ގުނަވަނަށް ހުށަހެޅިއްޖެނަމަ، ނުވަތަ ޕާޓީ އުވައިލަންޖެހޭކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ނިންމައިފިނަމަ، އެ ނިންމުމަކާމެދު ޕާޓީގެ ކަންކަން ނިންމާ ގުނަވަނުން، ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުން، ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެންމެހައި އިޖުރާއަތުތައް ފުރިހަމަކުރެވި، އަދި އެ ޕާޓީއަކުން އެކިފަރާތްތަކަށް ދައްކަންޖެހޭ ދަރަނި ދައްކައި ޚަލާޞްކުރުމަށްފަހު މެނުވީ އެ ޕާޓީއެއް އުވައިލައިގެން ނުވާނެއެވެ.(ޅ)	ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުވައިލުމުގެ ހުށަހެޅުން އެ ޕާޓީގެ ނިންމުންތައް ނިންމާ ގުނަވަނަށް ހުށަހެޅިފައި އޮތްނަމަ، ނުވަތަ ޕާޓީ އުވައިލަންޖެހޭކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ނިންމައިފިނަމަ، މި މާއްދާގެ (ބ) ގައި ބުނެފައިވާ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަކުރެވެންދެން، ޕާޓީގެ މަޤާމުތަކަށް އިންތިޚާބުވެފައިވާ އަދި ޢައްޔަނުވެފައިވާ ފަރާތްތައް އެ މަޤާމުތަކުންނާއި، ޕާޓީގެ މެންބަރުންގެ ދަފުތަރުން އުނިކޮށްގެންނުވާނެއެވެ.

މާއްދާ 24. ސިޔާސީ ޕާޓީ އުވައިލުން

ޕާޓީ އުވައިލުމުން ޕާޓީގެ މުދަލާއި ދަރަންޏާމެދު ޢަމަލުކުރާނޭ ގޮތް: 25. (ހ)	ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުވައިލުމުގެ ކުރިން ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2013 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 33 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތީން ޢަމަލުކޮށްފައިވޭތޯ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ.(ށ)	ޕާޓީ އުވައިލާއިރު އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ދައްކަންޖެހޭ ދަރަންޏެއް އޮވެފައި، އެ ދަރަންޏާމެދު ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2013 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ޕާޓީގެ ނިންމުންތައް ނިންމުމަށް އޮތް ގުނަވަނުން ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭ ހާލަތުގައި އަންނަނިވި ގޮތްތަކުގެ ތެރެއިން ގޮތެއް ނުވަތަ ގޮތްތަކެއް އިޚްތިޔާރުކުރެވިދާނެއެވެ.&nbsp;&nbsp;	1.	އެ ދަރަންޏަކަށް ޝަޚްޞީގޮތުން ޒިންމާވުމަށް އެއްބަސްވެފައިވާ ފަރާތުން އެ ފައިސާއެއް ދައްކައި ޚަލާޞްކުރުމަށް އެންގުން.	2.	އެ ދަރަންޏެއް އުފެދުނުއިރު އެ ޕާޓީއެއްގެ އެންމެ އިސްފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި ހުރި ފަރާތެއް އެ ދަރަންޏަކަށް ޝަޚްޞީގޮތުން ޒިންމާވުމަށް އެންގުން.

މާއްދާ 25. ޕާޓީ އުވައިލުމުން ޕާޓީގެ މުދަލާއި ދަރަންޏާމެދު ޢަމަލުކުރާނޭ ގޮތް

ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދޭ ފައިސާ ބަހާނެގޮތް: 26. ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 36 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ފައިސާ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް ދޫކުރާނީ، އެ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ ކަންކަން ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުން ފުރިހަމަކޮށްފައިވާކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްފަހުއެވެ. އަދި އެ ޤާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ ކަންކަން ފުރިހަމަކޮށްފައި ނުވާނަމަ، ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުންދޭ ފައިސާގެ އެހީ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް ދޫކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.

މާއްދާ 26. ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދޭ ފައިސާ ބަހާނެގޮތް

ޕާޓީތަކަށް ބިންދޫކުރުން: 27. (ހ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 37 ވަނަ މާއްދާ ތަންފީޒުކުރުމަށް ބޭނުންވާ މަޢުލޫމާތު، ކޮމިޝަނުން، މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލަށް ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.(ށ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ސިޔާސީ ޕާޓީއަކަށް ކުއްޔަށް ދޫކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ބިން ދޫކުރުމާބެހޭ ހުރިހާ ކަމެއް ހަމަޖައްސާނީ މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލުންނެވެ.(ނ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޕާޓީތަކަށް ދޫކުރާ ބިން ކުއްޔަށް ދިނުމާއި ކުއްޔަށް ހިފުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ކޮޕީއެއް 15 (ފަނަރަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލުން، ކޮމިޝަނަށް ފޮނުވަންޖެހޭނެއެވެ.

މާއްދާ 27. ޕާޓީތަކަށް ބިންދޫކުރުން

ފައިސާއާއި ތަކެތި ހޯދުމަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުން: 28. (ހ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2013 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 39 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާފަދަ ޢަމަލެއް އެއްވެސް ފަރާތަކުން ކޮށްފިކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ގަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ، އެ މައްސަލައެއް ތަޙުޤީޤުކުރުމަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާއަށް ހުށަހެޅުމުގެ އިޚްތިޔާރު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

މާއްދާ 28. ފައިސާއާއި ތަކެތި ހޯދުމަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުން

ދަރަންޏަށް ޒިންމާވުން: 29.(ހ)	ސިޔާސީ ޕާޓީއަކުން ފަހުން ފައިސާ ދައްކާގޮތަށް ހޯދާ ޚިދުމަތަކަށް ނުވަތަ މުދަލަކަށް ޝަޚްޞީގޮތުން ޒިންމާވާނޭ މީހަކު ކަނޑައަޅައި، އެ މުދަލެއް ވިއްކާ ނުވަތަ ޚިދުމަތްދޭ ފަރާތަކަށް އެކަން އަންގަންވާނެއެވެ. އަދި ސިޔާސީ ޕާޓީން ހޯދި ޚިދުމަތުގެ ނުވަތަ މުދަލަށް އަގު ދައްކަން އެއްބަސްވިގޮތާއި، އެކަމުގައި ޝަޚްޞީގޮތުން ޒިންމާވުމަށް ކަނޑައެޅި ފަރާތަކާއި، އެފަރާތަކުން އެކަމަށް އެއްބަސްވިކަމުގެ އިޤުރާރު އެ މުޢާމަލާތެއް ހިންގާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 5 (ފަހެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.(ށ)	މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެ މަތީން އެ މުޢާމަލާތަކާ ގުޅޭ ދަރަންޏަށް ޝަޚްޞީގޮތުން ޒިންމާވުމަށް އެއްބަސްވާ ފަރާތަކީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ގަބޫލުކުރާ ފަރާތްތަކަކަށް ވާންވާނެއެވެ.(ނ)	ޕާޓީން ހިންގާ ހަރަކާތްތަކާ ގުޅިގެން އުފެދޭ ދަރަންޏަށް އަބަދުވެސް ޝަޚްޞީގޮތުން ޒިންމާވާނޭ މީހަކު ނުވަތަ ބަޔަކު ކަނޑައަޅައި، އެމީހަކު ނުވަތަ އެބަޔަކު އެކަމަށް އިޤުރާރުވާކަމުގެ ލިޔުމާއެކު ޕާޓީގެ ފަރާތުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް އަންގައިފައިވާނަމަ، އެއީ މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުސޫލުން އިސްތިސްނާވާނޭ ހާލަތެކެވެ.(ރ)	މި ގަވާއިދަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާއިރު ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގައި އުފެދިފައިހުރި ދަރަނިތަކަށް ޕާޓީގެ ފަރާތުން ޝަޚްޞީގޮތުން ޒިންމާވާނޭ ފަރާތްތައް ކަނޑައަޅައި، މި ގަވާއިދަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 1 (އެކެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.(ބ)	މި މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ރ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެ މަތީން، ޕާޓީގެ ދަރަންޏަށް ޝަޚްޞީގޮތުން ޒިންމާވާނޭ ފަރާތެއް ކަނޑައަޅައި، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅައިފައިނުވާނަމަ، އެ ދަރަނި ދެއްކުމަށް ޒިންމާވާނީ އެ ދަރަންޏެއް އުފެދުނުއިރު ހުރި ޕާޓީގެ އެންމެ އިސް ފަރާތެވެ.

މާއްދާ 29. ދަރަންޏަށް ޒިންމާވުން

ފައިސާގެ ހިސާބުތައް ބެލެހެއްޓުން: 30. ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 41 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ލިޔުންތައް ކޮމިޝަނުން ބަލަން ބޭނުންވެއްޖެ ކޮންމެ ވަގުތެއްގައި، އެ ލިޔުންތައް ބެލޭނެ އިންތިޒާމު ޕާޓީތަކުން ހަމަޖައްސަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 30. ފައިސާގެ ހިސާބުތައް ބެލެހެއްޓުން

އޮޑިޓް ރިޕޯޓު ހުށަހެޅުން: 31. (ހ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 42 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ އޮޑިޓް ރިޕޯޓު އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްއަށް ޕާޓީގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅުމުން، އެ ރިޕޯޓުގައި ހިމެނިފައިވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، އެ ރިޕޯޓާމެދު އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް ދެކޭގޮތް (ރިކޮމެންޑޭޝަންތަކާއެކު) ރިޕޯޓު ހުށަހަޅާތާ 1 (އެކެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށާއި ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.(ށ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 42 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ އޮޑިޓް ރިޕޯޓު 90 (ނުވަދިހަ) ދުވަހުގެތެރޭގައި ކޮމިޝަނަށް ހުށަނާޅާ ޕާޓީއެއް، -/50,000 (ފަންސާސްހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.(ނ)	މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާގޮތަށް ޕާޓީއެއް ޖޫރިމަނާކުރަން ނިންމައިފިނަމަ، އެކަން އެ ޕާޓީއަކަށް 15 (ފަނަރަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކޮމިޝަނުން އަންގަންވާނެއެވެ. އަދި ޕާޓީއަކަށް އެކަން އަންގާ ދުވަހުން ފެށިގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، ޖޫރިމަނާ ފައިސާ ކޮމިޝަނަށް ދައްކަންޖެހޭނެއެވެ.(ރ)	މި މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާގޮތުގެ މަތިން ޖޫރިމަނާ ފައިސާ ނުދައްކައިފިނަމަ، ޖެހިގެން އަންނަ އަހަރު ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ޕާޓީއަށްދޭ ފައިސާގެ އެހީގެ ތެރެއިން، ނުދައްކައިހުރި ޖޫރިމަނާގެ ފައިސާގެ އަދަދު އުނިކުރަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 31. އޮޑިޓް ރިޕޯޓު ހުށަހެޅުން

އާމްދަނީއާއި ޚަރަދު ހާމަކުރުން: 32. (ހ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ މަޢުލޫމާތު ބަލަން ޕާޓީގެ އާންމު މެންބަރަކު ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، އެ މަޢުލޫމާތެއް އެ މެންބަރަކަށް ބެލޭނެ އިންތިޒާމު ޕާޓީގެ އޮފީހުގައި ޤާއިމުކޮށްފައި ހުންނަންވާނެއެވެ. މި މަޢުލޫމާތަކީ މަދުވެގެން ކޮންމެ 3 (ތިނެއް) މަހަކުން އެއްފަހަރު ޕާޓީގެ ވެބްސައިޓުގައި އަޕްޑޭޓުކުރެވޭ މަޢުލޫމާތަކަށް ވާންވާނެއެވެ.(ށ)	ފާއިތުވި އަހަރުގެ އޮޑިޓް ރިޕޯޓު، އެ ޕާޓީގެ ވެބްސައިޓުން އާންމުކޮށް ފެންނަން ހުންނަގޮތަށް އެ ޕާޓީއަކުން ހަމަޖައްސަންޖެހޭނެއެވެ.

މާއްދާ 32. އާމްދަނީއާއި ޚަރަދު ހާމަކުރުން

ފައިސާއާއި ތަކެތި ހޯދުމާއި، ފައިސާގެ ހިސާބު ބެލެހެއްޓުމުގައި ގަވާއިދާ ޚިލާފުވުން: 33. އެއްވެސް ޕާޓީއަކުން، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) އާ ޚިލާފު ގޮތަކަށް ފައިސާއާއި ތަކެތި ހޯދިކަން ސާބިތުވެއްޖެނަމަ، އެ ފައިސާއާއި ތަކެތީގެ އަގުގެ ދެގުނައަށްވުރެ ބޮޑުނޫން އަދަދަކުން އެ ޕާޓީއެއް ކޮމިޝަނުން ޖޫރިމަނާކޮށް، 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފައިސާ ދެއްކުމަށް އެ ޕާޓީއަކަށް އަންގަންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 33. ފައިސާއާއި ތަކެތި ހޯދުމާއި، ފައިސާގެ ހިސާބު ބެލެހެއްޓުމުގައި ގަވާއިދާ ޚިލާފުވުން

ސުލޫކީ މިންގަނޑަށް ތަބާވުން: 34. (ހ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 45 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ސުލޫކީ މިންގަނޑަށް ޕާޓީތަކުން ތަބާވޭތޯ ކޮމިޝަނުން ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ. މިކަން ކުރާނެ ޕްރޮސީޖަރ، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު 7 ގައި ވާނެއެވެ.(ށ)	ޕާޓީއަކުން އެއްވެސް ތަނެއްގައި އާންމު ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވާނަމަ، ތިރީގައިވާ ގޮތުގެ މަތީން ޢަމަލުކުރަންވާނެއެވެ.(1)	އާންމު ބައްދަލުވުން ބާއްވާ ތަނަކާއި، ވަގުތާއި، ބައްދަލުވުމުގެ ބާވަތް، ބައްދަލުވުން ބޭއްވުމުގެ 24 (ސައުވީސް) ގަޑިއިރުގެ ކުރިން ކޮމިޝަނަށް ލިޔުމުން އަންގަންވާނެއެވެ.(2)	މި މާއްދާގެ (1) ގައި ބަޔާންކުރާ ބައްދަލުވުން އަންގަންޖެހުނު ވަގުތާއި ކޮމިޝަނުގެ އިދާރާގެ ބަންދު ވަގުތަކާ ދިމާވެއްޖެނަމަ، ފެކްސް ނުވަތަ އީމެއިލް މެދުވެރިކޮށް އެކަން ކޮމިޝަނަށް އަންގަންވާނެއެވެ.(3)	ޕާޓީއަކުން ބާއްވަން ހަމަޖެއްސި ބައްދަލުވުމެއް ބޭއްވޭގޮތް ނުވެއްޖެނަމަ، ނުވަތަ ކެންސަލްކޮށްފިނަމަ، އެ ބައްދަލުވުން ނުބާއްވަން ނިންމި ވަގުތުން ފެށިގެން އެއްގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި އެކަން ކޮމިޝަނަށް އަންގަންވާނެއެވެ.(4)	ޕާޓީއަކުން އެދިގެން ރޭޑިއޯއަކުން ނުވަތަ ޓީވީއަކުން ފޮނުވާ އެ ޕާޓީއެއްގެ ބައްދަލުވުމެއްގެ ރެކޯޑިންގ ކޮމިޝަނަށް ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، އެ ރެކޯޑިންގ ކޮމިޝަނަށް ދޭންވާނެއެވެ.

މާއްދާ 34. ސުލޫކީ މިންގަނޑަށް ތަބާވުން

ދައުލަތުގެ/ސަރުކާރުގެ މުވައްޒަފުންގެ ނާޖާއިޒު ފައިދާ ނުހޯދުން: 35. (ހ)	ދައުލަތުގެ ނުވަތަ ސަރުކާރު ހިއްސާވާ ކުންފުންޏެއްގެ މުވައްޒަފަކު، އޭނާގެ މަޤާމުގެ ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން ވަކި ޕާޓީއަކަށް ފައިދާއެއް ލިބޭފަދަ ޢަމަލެއް ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.&nbsp;(ށ)	ސިޔާސި ޕާޓީއަކަށް މީހުން ވެއްދުމަށްޓަކައި، ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެމްބަރޝިޕް ފޯމު ފުރުން ފަދަ ޢަމަލެއް ދައުލަތުގެ އެއްވެސް މުއައްސަސާއެއްގެ ތެރޭގައި އެއްވެސް މުވައްޒަފަކު ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.

މާއްދާ 35. ދައުލަތުގެ/ސަރުކާރުގެ މުވައްޒަފުންގެ ނާޖާއިޒު ފައިދާ ނުހޯދުން

ދައުލަތުގެ&nbsp;އިމާރާތެއް، މުދަލެއް ނުވަތަ ވަސީލަތެއް ޕާޓީއަކުން ބޭނުންކުރުން: 36. (ހ)	ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 48 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތަށް ދައުލަތުގެ އިމާރާތެއް، މުދަލެއް ނުވަތަ ވަސީލަތެއް ޕާޓީއަކުން ބޭނުންކުރުމަށް ދޫކުރަންވާނީ، އެ އިމާރާތެއް، ނުވަތަ މުދަލެއް ނުވަތަ ވަސީލަތެއް ޕާޓީތަކަށް ކުއްޔަށްދޫކުރާގޮތަށް ހަމަޖެހިފައިވާނަމައެވެ. އަދި ކުއްޔެއް ނަގާނަމަ ކުލި ކަނޑައަޅަންވާނީ، އެ ކުއްޔެއް ހުރިހާ ޕާޓީތަކަށްވެސް އެއް ހަމައަކުންނެވެ.(ށ)	ދައުލަތުގެ ތަނެއް ނުވަތަ ވަސީލަތެއްގެ ބޭނުން ހިފުމަށް ގިނަ ޕާޓީތަކުން އެއްފަހަރާ އެދިއްޖެނަމަ، އެ ތަނެއް ނުވަތަ ވަސީލަތެއް ދޫކުރަންވާނީ އެދިފައިވާ ތަރުތީބަށް އިސްކަން ދީގެންނެވެ.

މާއްދާ 36. ދައުލަތުގެ  އިމާރާތެއް، މުދަލެއް ނުވަތަ ވަސީލަތެއް ޕާޓީއަކުން ބޭނުންކުރުން

މި ގަވާއިދަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުން: 37. (ހ)	މި ގަވާއިދަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާނީ، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި މި ގަވާއިދު ޝާއިޢުކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ.(ށ)	މި ގަވާއިދަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމަށްފަހު، މި ގަވާއިދަށް ގެނެވޭ އިޞްލާޙަކަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާނީ، ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި އެ އިޞްލާޙެއް ޝާއިޢުކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ.

މާއްދާ 37. މި ގަވާއިދަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުން

ޖަދުވަލަކީ މި ގަވާއިދުގެ ބައެއްކަމުގައި ކަނޑައެޅުން: 38. މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލަކީ، މި ގަވާއިދުގެ ބައެކެވެ. މި ގަވާއިދު ފުރިހަމަވާނީ، އެ ޖަދުވަލާއެކީގައެވެ.

މާއްދާ 38. ޖަދުވަލަކީ މި ގަވާއިދުގެ ބައެއްކަމުގައި ކަނޑައެޅުން

މާނަކުރުން: 39. (ހ)	މި ގަވާއިދުގައި އެ ލަފުޒެއް ނުވަތަ އިބާރާތެއް ބޭނުންކޮށްފައި އޮތްގޮތުން ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ދޭހަނުވާހައި ހިނދަކު މާނަކުރާނީ އަންނަނިވި ގޮތަށް ބަލައިގެންނެވެ.(1)	"އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން" ނުވަތަ "ކޮމިޝަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޤާނޫނު އަސާސީގެ 167 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށެވެ.(2)	"މެނިފެސްޓޯ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޕާޓީގެ އުސޫލުތަކާއި، ސިޔާސަތުތަކާއި، ޕާޓީގެ ފަރާތުން ކުރުމަށް ކަނޑައަޅައިފައިވާ ކަންކަމާއި، ކުރުމަށް ގަސްތުކުރާ ކަންތަކަށެވެ.(3)	"ޕާޓީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން ހިންގާ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށެވެ.(4)	"ޕާޓީ ތަމްސީލުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ފަރާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޕާޓީގެ ދުވަހުން ދުވަހަށް ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލުމަށާއި، ޕާޓީ ތަމްސީލުކުރުމަށްޓަކައި ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެ މަތީން ޢައްޔަނުކޮށްފައިވާ ނުވަތަ އިންތިޚާބުކޮށްފައިވާ މީހާއަށެވެ.(5)	"ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބައްދަލުވުމަށެވެ.(6)	"އާންމު ބައްދަލުވުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އާންމުންނަށް ބައިވެރިވެވޭގޮތަށް ހުޅުވައިލައިގެން ބާއްވާ ބައްދަލުވުމަށެވެ.(7)	"ޤައުމީ ބައްދަލުވުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޕާޓީގެ ހުރިހާ މެންބަރުން ތަމްސީލުކުރެވޭގޮތަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުމަށެވެ.(ށ)	މި ގަވާއިދުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހައި ހިނދަކު، މުފްރަދުކޮށް ގެނެސްފައިވާ ލަފުޒުތައް ނުވަތަ އިބާރާތްތައް، އެ ލަފުޒުތައް ނުވަތަ އިބާރާތްތަކުގެ ޖަމްޢު މާނައިގައި އަދި ޖަމްޢުކޮށް ގެނެސްފައިވާ ލަފުޒުތައް ނުވަތަ އިބާރާތްތައް އެ ލަފުޒުތަކުގެ ނުވަތަ އިބާރާތްތަކުގެ މުފްރަދު މާނައިގައި ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުތައް